THƠ........TRUYỆN / TÙY BÚT......TRANH ẢNH.......NHẠC / GHI ÂM........ĐỘC THOẠI......TUYỂN
E-CAFÉ........HOA THƠM CỎ LẠ.......CHUYỆN PHIẾM.......NỮ CÔNG / GIA CHÁNH.......HỎI / ĐÁP








O v e r a c U p o f c O f f e e
____________________________________________________________________________
©brewed by đ ỗ d a n h đ ô n


10230



Tứ Tuyệt,

selected quatrain . Omar Khayyam

Bài tứ tuyệt của Nguyên dịch hay quá, từ ý đến vần... tôi vẫn chưa đọc Omar Khayyam, quả là một thiếu sót lớn!!



10231


hi anh Đôn,

cám ơn anh Đôn mở quán café với bài thơ dịch của N. :) Vào uống cafe với anh Đôn cho vui.

Trước hết là nói chút về Omar Khayyam (OK) và dạng thơ Rubaiyat.


GIỚI THIỆU THƠ THẾ GIỚI - OMAR KHAYYAM

Omar Khayyam là người Trung Đông, sống vào đầu thế kỷ 12. Ngoài là một nhà toán học, ông còn là một triết gia và một thi sĩ.

Quan niệm cõi đời phù du, Omar Khayyam có một lối sống rất phóng túng. Và cũng là một tửu đồ trung thành của men say. Vì thế, trong thơ ông thường nhắc tới chữ rượu, chuyện uống rượu - trong trường thi Rubaiyat, ít nhất 30 lần. Thậm chí ông hay dùng những chữ như "Thee" ( "Em" ) hay "Ah Love" ( "Em yêu !" ) để gọi... "Nàng Rượu" của ông.

Thơ của Omar Khayyam xoay quanh những đề tài như: sống cho hôm nay, sống cho nhục cảm, đừng xá chi giáo điều của thế nhân, v.v...

Tuy nhiên, cái hay của bài trường thi Rubaiyat là những quan niệm sâu sắc về cuộc sống ẩn hiện trong dòng thơ phong lưu. Lấp lánh vô vi. Chập chùng tự thức.

Rubaiyat là một thể thơ tứ tuyệt. Mỗi khúc có bốn câu (quatrain). Chữ cuối của câu 1, 2 và 4 dùng một vần giống nhau - Giống như những bài thơ bốn câu, bảy chữ của thi ca Việt Nam sau này.

Năm 1859, nhà thơ Edward Fitzgerald dịch bài thơ này qua Anh ngữ. Sau đó, bài thơ này đã được dịch ra hầu hết mọi ngôn ngữ của thế giới. Thậm chí bài trường thi Rubaiyat của Omar Khayyam đã ảnh hưởng ất nhiều đến sắc thái phong trào thơ Anh Quốc (fin de siècle) vào cuối thế kỷ 19.

Nguyễn Phước Nguyên
(đăng trong VHNTLM 1997)



Năm xưa, thuở dịch thơ để đa dạng hoá VHNTLM, N. có nói với Lan là dịch thơ của James Joyce và Omar Khayyam là một hành động "nhắm mắt uống thuốc liều". Bởi vì thơ của thời kỳ này là thơ vần, chuyển ngữ qua tiếng Việt mà cố tình giữ vần (và vận, và tứ, v.v...) để bày tỏ lòng tôn trọng sáng tác với tác giả, thật là nhiêu khê lắm.

Dạng thơ Rubaiyat rất giống thơ Việt tứ tuyệt. Đọc 4 câu thơ dịch của Edward Fitzgerald (EF) sẽ thấy rất giống dạng thơ vần của Xuân Diệu, Huy Cận , Nguyễn Bính, v.v... Mỗi câu thơ của EF có 10 âm, và 3 chữ cuối của câu 1,2, và 4 mang đồng vần (past, last & cast), giống như:
Làm sao cắt nghĩa được tình yêu
Có nghĩa gì đâu một buổi chiều
Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt
Bằng mây nhè nhẹ gió hiu hiu
Xuân Diệu


Ở góc nhìn đó thì bài thơ tương đối dễ dịch, nhưng làm sao mà gói ghém hầu như trọn ý thơ vào dạng 1 bài thơ 8-chữ, và giữ vần câu 1,2 & 4, thì thật là khó. Cho nên cả tập thơ Rubaiyat có đến 101 quatrains, mà N. chỉ dịch được 8 đoạn vừa ý, nhiều đoạn khác dịch mà không hài lòng (thấy mình chưa tìm được chữ vừa ý) nên không mang ra đăng đã hơn 15 năm nay :)

Hôm nào sẽ chia sẻ về lúc uống thuốc liều dịch Chamber Music, thơ của James Joyve (JJ). Cuốn thơ nầy là tác phẩm của JJ mà N. yêu mến nhất, dù ông ta nổi tiếng hơn với văn xuôi - Ulysses, Finnergan Wakes, etc. Với N. ngôn ngữ tình yêu trong Chamber Music thăng hoa, ấn tượng và cô đọng lắm lắm - "When I wrote [Chamber Music], I was a lonely boy, walking about by myself at night and thinking that one day a girl would love me." JJ

Vài dòng chia sẻ mở hàng cho vui với anh Đôn. Mong quán cafe của anh Đôn sẽ sinh động... và linh động...

npn


10233



Vào uống cà phê với chủ quán cho vui! Chúc Đôn làm ăn khấm khá:-))
DRD


10236



YC cũng xin một chỗ ngồi... với tách café sữa nóng... thêm vài cái bánh LU nữa... :)



10239




Ha Ha!! Quán mới mở được các bạn các người yêu và sinh hoạt văn học nghệ thuật mở hàng thật vui.

Cám ơn Nguyên viết thêm về Omar Khayyam để đoc.

Yên Chi ơi, mới mở chưa có phin café, chưa có cafe Le Monde, vậy pha tạm cái double-expresso của Ý rồi thêm chút cream của Hòa Lan và đường organic vào thơm lắm, khách chịu không? :-) .Mà bánh LU là bánh gì vậy? :-)

Nhớ đến một bản nhạc về quán, mang thùng đàn ra phủi bụi, lấy cây đàn lên dây rồi đưa cho Dzũng, dạo nhạc tông Đô trưởng và se sẽ hát:

Ngày xưa, ngày xửa ngày xưa,
Chiều mơ, chiều nắng đẹp khoe mầu tơ...
Hai đứa mình còn trẻ thơ
Cùng nhau đùa trước cửa chơi thẩn thơ...




10240





chiến hữu - erich maria remarque - the lost generation


“..Tôi tiếp tục uống và cảm thấy một con sóng lớn, ấm áp, mềm mại ập đến và ôm ấp tôi; những giờ đen tối đong đầy hình ảnh và cuộc diễn hành lặng lẽ của những giấc mơ len lén trở về, xếp chồng lên vùng phong cảnh ảm đạm xám xì của cuộc sống gieo neo. Vách của quán rượu lùi vào và thình lình, không còn là quán rượu nữa -- mà là một góc nhỏ của trái đất, một địa đàng để nương náu, một hầm trú ẩn, bên ngoài đó trận chiến muôn đời của sự hổn loạn diễn ra gay gắt và bên trong, hai đứa tôi ngồi an trú, xô dạt vào nhau một cách bí ẩn qua hoàng hôn của thời gian…”
(trích từ chương ba. chiến hữu. erich maria remarque)


Trân à, người đọc đoạn này cũng phải thấy khoái nữa chứ là người dịch nhỉ!!

Các nhân vật trong chiến hữu của Remarque là các cựu chiến binh sống sót sau trận đại chiến thứ nhất (WWI), tuy thoát chết nhưng trong tâm linh họ đã bị tàn phế quá nhiều. Ký ức chiến tranh, bạn bè đã mất không quên đươc. Trở về lại đời sống dân sự, không ai sống hợp nổi nữa. Các chiến hữu cũ tìm lại với nhau kiếm sống qua ngày bán và sửa xe cũ; tiêu thời gian những ngày lây lất. Ngồi trong quán rượu uống với nhau họ tìm lại được an toàn giống như trong hầm trú ẩn của chiến tranh, và bên ngoài đối với họ vẫn là chiến trường ác liệt!! Họ cô độc và phải sống với cái cô độc đó!! (We were all at once terribly alone; and alone we must see it through - All Quiet on the Western Front)

Bối cảnh nước Đức lúc đó là sau khi thua trận trở về, kinh tế kiệt quệ, lạm phát cả mấy ngàn phần trăm, người thất trận về không ai nương tựa và tương lai không biết như thế nào và Đức Quốc Xã đã nhá nhem xuất hiện sửa soạn cho một cuộc chiến tương tàn còn hơn gấp bội nữa.

Sau WWI, trong các lớp người trẻ sống sót trở về, có một số nhà văn viết về đời sống, các cảm giác lạc lõng, nhiều người nổi tiếng Hemingway, Dos Passos, Remarque, Fitzgerald.... Các nhà văn đó được xếp vào hàng ngũ The Lost Generation.

Tôi thích truyện của Remarque nhất, hơn cả Hemingway. Hemingway sống với cô độc, thất vọng, Remarque sống với bạn bè, những đốm lửa lập lòe (“We are little flames poorly sheltered by frail walls against the storm of dissolution and madness, in which we flicker and sometimes almost go out…we creep in upon ourselves and with big eyes stare into the night…and thus we wait for morning.” (All Quiet On the Western Front")

Truyện của Remarque cũng có những khôi hài ý nhị Trong Bia Mộ Đen (Black Obelisk), nhân vật chính sống bằng nghề bán bia mộ, sống ngay cạnh nghĩa trang, mỗi tối nhìn qua nghĩa trang tối đen như mực, nhưng lại là thế giới thần ảo cũa những cặp tình nhân lẻn vao ân ái ngay trên bia mộ cẩm thạch; cái chết không ngờ làm nền nâng đỡ sự sống. Và cũng tối tối có một cựu chiến binh già, sau khi uống quá nhiều bia trong quán rượu đi về , lảo đảo vào nghĩa trang xả bầu tâm sự làm ô uế đi cái thế giới tình yêu đó . Đến một hôm nhân vật chính nẩy ra ý định dùng giọng nhà binh gọi và nạt nộ ông thần tửu. Đã là lính cựu, ai cũng giật mình đứng nghiêm cứng nghe cấp trên nạt nộ và trong cơn say không biết là thực hay ảo bỏ chạy mất . Không ngờ các cặp tình nhân trong bóng tối cũng hoảng vía bỏ chạy theo làm nhân vật chính hối hận, không biết họ có bao giờ trở lại không .

Nhân vật của Remarque đói nghèo, sống trong những hy vọng hão huyền . Không đủ sống, đi làm thêm chơi piano cho một dưỡng trí viện để lấy một bữa ăn miễn phí và được một mỹ nhân, bệnh nhân để ý làm quen . Họ trao đổi những ý nghĩ của những thanh thiếu niên đang tuổi yêu đượng . Bệnh cô gái triển vọng tốt và chàng thanh niên được nhà thương khuyến khích giúp thêm cho cô gái. Cho đến một ngày cô gái được gia đình giầu có đến đón về, người con trai ra chào và cô nhìn xuyên qua anh ấy như chưa từng găp. Cô quay trở lại thế giới bình an khác và anh nhớ tiếc người con gái tâm thần anh đã trộm yêu.

Chuyện của Remarque cũng kể về người Do Thái bỏ trốn tìm đường sống, đi mãi tìm người yêu, cho đến lúc an toàn rồi thì người yêu qua đời . Đêm cuối cùng trước khi lên tầu định cư, cô đơn lang thang ở Lisbon vào quán rượu, tìm một người lưu lạc khác, kể chuyện tâm sự qua đêm . Sáng hôm sau tặng cho người nghe giấy thông hành để lên tầu đi thoát và ở lại không đi nữa với cái chết chắc trong tay.

Những ngày chót ở SG, tôi tìm an ủi trong các câu truyện của các nhà văn thuộc thế hệ lạc lõng đó. Bạn bè đã bỏ đi, mình còn kẹt lại, quán cafe cũng không còn nhiều người đến uống. Có những buổi chiều đạp xe ngang quán nhìn vào không còn người bạn nào cả, đi tiếp. Ngày tháng nào đã ra đi khi ta còn ngồi lại? (TCS)...

Các tác phẩm của Remarque, liệt kê lẫn lộn cả tiếng Anh, Việt: Mặt Trận Miền Tây Vẫn Còn Yên Tĩnh (All Quiet on the Western Front), Chiến Hữu (Three Comrades), Một Thời Để Yêu và Một Thời Để Chết (A Time to Love and a Time to Die), Khải Hoàn Môn (Arc de Triumph), Bia Mộ Đen (Black Obelisk), Bài Tưởng Niệm Cuối Cùng Của Loài Diều Hâu Gẫy Cánh, the Road Back, Night in Lisbon, Heaven Has No Favorites, Flotsam.

Viết theo ký ức!!



10244


Trân xin chào anh chủ quán, anh npn, anh Dungfl và Yên Chi.

Quán café với bài thơ tứ tuyệt, thi sĩ Omar Khayyam, "double-expresso của Ý""chút cream của Hòa Lan và đường organic", nhạc, thơ "ngày xưa, ngày xửa ngày xưa", và tiếng đàn guitar … Tuyệt vời quá, anh Đôn ạ.

*
Thật là thích thú khi được lang thang vào cánh đồng ký ức phong phú mênh mông của anh Đôn.

Để hiểu the lost generation là những ai, biết thêm những tác phẩm nổi tiếng khác của Remarque, bối cảnh lịch sử và các nhân vật trong truyện...

Xin cám ơn anh Đôn, và xin gởi những cánh hoa tươi thắm nhất đến OverACupOfCoffee .


10249



Chào anh Đôn, npn, anh dungfl, YC, và Trân

htc xin 1 ghế uống cafe và đọc với các anh và các bạn nha :)



10250



HY chào anh chủ quán, anh npn, anh Dũng...

chị htc, ngồi xích qua đi, HY mới giật được cái bánh LU của YC để HY bẻ cho chị htc và Trân mỗi người một mẩu rồi cùng nghe, học và bàn... loạn nha... :-))



10254 top -
OverACupOfCoffee
1, 2, 3, 4, 5 ... 14
_______________________________________________
Đời Gió - thơ - Chu Thuỵ Nguyên _______________________________________________

Image

để thấy những chiếc lá úa vàng
chưa bao giờ làm nên nổi mùa thu
mà chỉ có mùa thu
tự tay nó nhuộm cho mình diêm dúa
điệu đàng tùy thích

xem tiếp...

_______________________________________________
Cần Nhau - văn - Đình Nguyên _______________________________________________

Image

Đất khô rang. Đất rất cần mưa. Mưa làm cho những mảnh khô cằn kia liền lạc, liên kết nhau thành một khối lớn. Thành một sức mạnh vững chải mà không bao giờ có thể chia lìa nhau ra được nữa. Những khuôn mặt khô nứt nẻ sẽ thành một. Một khuôn mặt chung đẹp, xấu xí biến mất, bao la và mạnh mẽ vô cùng.

Điều bí ẩn là... mưa cũng cần đất biết bao nhiêu!

xem tiếp...

_______________________________________________
Sao Đêm - nhạc - Phạm Anh Dũng _______________________________________________

Image

Em, ánh sao đẹp xa cuối trời đi về đâu?
Đêm quá sâu hồn ta rã rời trong trời nâu.
Tìm em không gian hồ đổ vỡ, theo tinh cầu bay.
Hằng đêm gối sách mơ trăng sao...

xem tiếp...

_______________________________________________
Autumn Equinox? - ảnh - Võ Trọng Kỳ _______________________________________________

Image


xem tiếp...