THƠ........TRUYỆN / TÙY BÚT......TRANH ẢNH.......NHẠC / GHI ÂM........ĐỘC THOẠI......TUYỂN
E-CAFÉ........HOA THƠM CỎ LẠ.......CHUYỆN PHIẾM.......NỮ CÔNG / GIA CHÁNH.......HỎI / ĐÁP






Image
m ờ i. g ọ i
.....X U Â N .V Ề

____________________________________________________________________________
c ư s ĩ L i ê n H o a



Khi có những cánh chim bay về nguồn, dẫn dắt đất trời mở hội chào đón xuân về. Xuân về đem theo từng cơn gió, nhẹ nhàng, lả lướt qua cây lá, ngọn cỏ, ruộng vườn, sông núi...

Có những loài cây biểu trưng cho xuân như mai, đào, cúc, trúc v.v... nhưng xuân đâu chỉ có nơi các loài cây, mà xuân còn hiện ra trên từng gương mặt mỗi người, với nụ cười son trẻ. Nụ cười là chất liệu ngọt ngào, êm dịu nhất mà con ngưòi đem đến cho vũ trụ, đem đến cho nhau trong những lúc khổ đau hiện diện.

Người lãng tử đã một lần bỏ nơi chốn cũ, rời đây mai đó, tìm kiếm một mộng ước nào đó, có thể là vinh hoa phú quí, có thể là khổ đau chập chùng, có thể là khoảng lặng rợn người trong tuyệt vọng, bấp bênh... từng người, từng người một đều là người cùng tử trong cuộc lữ mộng mơ của cuộc đời. Dù là ai, dù là quyền cao chức trọng, dù giàu sang phú quí hoặc là người bần cùng, đói cơm, thiếu áo... rồi một ngày mai, khi rời xa cái thân thể yêu quí nầy, cũng phải trả lại cho bốn đại đất nước gió lửa, cái thân thể mượn tạm nơi cõi đời.

Có người khi nghiên cứu về Đạo Phật và những người đang thực hành giáo Pháp vi diệu đó, chợt nhận ra rằng, tại sao với đời sống khổ hạnh, rau dưa… với tam thường bất túc: ăn mặc ngủ, nhưng nơi họ có một cái gì đó đã làm nên nụ cười, một nụ cười thật đẹp, hồn nhiên như trẻ thơ, bụ bẫm trên gương mặt...

Có bao giờ ta tự hỏi: làm sao mình lại để nụ cười biến mất trên môi, trong khi cuộc đời nầy vẫn luôn mở rộng đón chào xuân về, như một trùng phùng giữa khổ đau và hạnh phúc và hạnh phúc phải chăng là những gì chắt chiu từ khổ đau bất hạnh. Ai không khổ đau, người đó khó hể nếm được mùi hạnh phúc. Ai không có phiền não, sầu lo... sẽ khó tìm được giải thoát đích thực, vì đó là chất liệu cần thiết để nhen nhúm lên sự vượt thoát, vượt qua những nghìn trùng phiêu lãng của nội kết, vì sen vẫn vươn lên từ bùn đất dơ, vì xuân về không cần mời gọi, khi đã qua hè thu đông.
Này bạn! Hãy cho nhau nụ cười, một nụ cười chân chất, dịu hiền, từ bi như từng được thấy trên gương mặt Đức Phật, nụ cười “niêm hoa vi tiếu”, vì đó đến từ tâm thanh tịnh, yêu người, yêu đời và muốn chuyển hoá tất cả khổ đau bất hạnh cho người, đem đến Chân Hạnh Phúc... Bạn làm được mà, chỉ một nụ thôi, để xuân về, không cần mời gọi.

Mở cửa thời gian đón tiết xuân
Mai vàng hớn hở, mở lòng xuân
Cúc cười e thẹn bên khung cửa
Trúc biếc khoe tình lả lướt xuân

hỡi người lãng tử bốn phương trời
rong ruổi bên đời, mộng ước xuân
tìm cánh mai đào, cười xuân trước
chẳng biết bây chừ, hương có xuân

vũ trụ hôm nay, chợt giật mình
có người bỏ lại, một trời xuân
ngủ say trọn giấc tình vô trụ
và để xuân tràn, nụ sắc không


2009


Image


7394


Image
v à o. t r o n g
........h u y ễ n . m ộ n g

____________________________________________________________________________
c ư s ĩ L i ê n H o a



Đêm qua, trăng đến muộn
vạn vì sao lao xao
đời người, tâm nở muộn
cơn gió làm lao đao

ai người vào huyễn mộng
hãy ôm lấy mảnh tâm
dù qua bao sóng gió
phong sương chẳng bạc màu


Chiếc áo thời gian đã bào mòn theo năm tháng, với những cơn gió nồng nàn của thăng trầm vinh nhục. chúng ta sẽ ra sao trên cuộc đời nầy, chân bước vào sương khuya ư, để nghe tiếng gió reo, nghe lời thơ cao vút tận trên nền sỏi đá, nghe lại tâm mình trong những lúc cô liêu, có con hạc trắng bay về đâu trên cành hư không, cất lên tiếng gọi, gọi đời sống, gọi con người, gọi tấm lòng, mời gọi đi vào huyễn mộng. Trong hoang vắng của ngày đêm, tâm tình chân chất như có mặt hôm nay, để ta bay bỗng, trên chót vót của đỉnh núi, nằm nghiêng mình nghe sương khuya rơi rụng, những hoang lạnh, những mộng tưởng, những hoang vu hiu hắt đời người, có từng cơn gió kỳ bí, từng hạt bụi thời gian mỏng manh vân du trong vũ trụ, từng hạt vi trần cất lên lời ca tiếng hát, để cho ta bắt lại mầu nhiệm của thưở đã từng nuôi dưỡng mộng đẹp để sống, hát cho cuộc đời mở đầu những bình minh xuân sắc...

Là trăng rơi hay đời là mộng huyễn
là sương chiều, có gió thoảng ngày qua
hỡi trần gian, thơm cỏ lúa vàng màu
tâm cũng đã chất ngất đời hư ảo

vầng trăng tâm chừng bao lần rung khẽ
Khi trăng tàn, ngồi nhìn suốt đêm thâu
bóc mảnh tâm để phô diễn sơn hà
cho ngàn cánh trăng vàng bay rạng rỡ

Hãy cười vang cho ươm nụ sơn khê
lòng lắng đọng bên gánh đường tâm tĩnh
chờ đến lúc càn khôn thôi mộng mị
ta nằm im, nghe gió gọi bao lòng

tìm ánh trăng tâm, lúc rủ áo ra đi
trên vạn nẽo đường xa, gió động
vạn ánh nắng nằm phơi bờ cát mịn
chở vào tâm bao ước nguyện trần sa...


Mảnh trăng vàng vẫn còn đó, dù là ngày đêm, dù là sóng cồn biển rộng. Người lữ khách vẫn đi trên vạn dậm nẻo đường, có gió mát soi đường, có lời ca ngút ngàn trong sâu thẳm của tâm. Một hạt cát, mỗi vì sao, từng cơn gió bụi như mang nụ cười hồn nhiên trong nhật nguyệt, để chúng ta cùng thắp nén hương quay về chánh niệm, bắt gặp vùng trời “ứng vô sở trụ nhi sinh kỳ tâm”, vì ngàn trùng vẫn trôi qua, vì pháp giới vẫn là dòng sông êm ả, đưa dẫn bao tâm con người trên bến bờ sanh tử. Lục Tổ nói rằng “nào ngờ bản tánh vốn thanh tịnh”, sao bao người ngờ ngợ vẫn ra đi tìm, mong tìm dòng suối ngọt bờ môi, nếm mùi hương hoang tưởng. Sóng có là nước hay nước là sóng, nằm trong cuộc ba sinh, hỏi tử sanh bao lối, có thấy chăng dòng hạt kim cương huyền diệu của năm uẩn thưở nào từng bị bóc vỏ giả huyễn hơp duyên, để nêu rõ chân tình, tìm thấy tường tận “bản lai diện mục”

từ thưở nào ta hỏi
phong trần xưa gió lộng
bến bờ muôn năm trước
chở từng hạt vô sinh

ai vóc màu sương gió
để ngàn gió lộng ngôn
trong miền riêng nhìn lại
chân không chợt mỉm cười...


Bàn tay nào chạy trốn, trái tim nào hoang vu, gió nào rung bờ cát tâm cho lay động, dù là Chân tâm vẫn hằng trụ, vô khứ vô lai, vô tận cùng của sự im lặng, nhưng tất cả tất cả là cuộc trùng phùng của nguyện lớn, xé bỏ bờ tâm vọng tưởng, bắt lại ngàn lời thơ của sớm chiều trong sáu chữ Đại minh. Viên ngọc của hoa sen vẫn còn đó, vẫn diệu hiền nở sáng trong tâm, dù người có quên bến về, dù người có mang lời nguyện lớn, dù có tĩnh lặng bên dòng đời nghe tâm bao lần lao xao hay chập chùng sóng gió, dù người có soải mình trên dòng sông định mệnh, lắng nghe hơi thở hắt hiu lúc xuân về, có hoa nở đẹp hay các mùa thay da thịt, cho đất trời thêm xinh đẹp, có tiếng chim vỗ cánh bay xa, vút tận trời không, đoá sen đó vẫn hằng an trú trong tâm.

chiếc y sờn năm tháng
theo người vào gió bụi
hồn nhiên đùa nhật nguyệt
từng lớp ánh trăng vàng

vai mang lượng pháp giới
nghe lại bờ tâm xưa
đời vui buồn có mặt
vẫn trọn tấm lòng son

đường xưa, mây trắng xoá
dòng đời, đá trổ hoa
người vào trong huyễn mộng
tìm lại mảnh trăng xưa...


Ai đã từng ngồi im lặng suốt miên trường, để hỏi đời là gì, sống là gì, lý tưởng cưu mang là gì và ai là người vấp chân ngả gục trên lưng đồi sương gió, mịt mùng bụi thời gian. Tư tưởng có thể bay nhảy trên vùng đồi hư tịch, im lặng của vô cùng, của dòng sống miên man tràn ngập, dâng tràn trong tâm thức, dù là huyễn mộng.

Chúng ta có thể nắm bắt tư tưởng, xoay chuyển cuộc đời, biến mình theo từng giọt mưa, hạt nắng, kiêu sa trong mộng mị, ngập ngừng trong chiều sâu của mỗi niệm, từng sát na, để thấy, để tập, để tự thắng mình như lời của Huệ Năng “Bồ đề bổn vô thọ Tâm phi minh kính đài. Bản lai vô nhất vật. Hà xứ nhá trần ai”, nhưng bước chân của người lãng tử vẫn cần lắng lại tâm, chậm rãi nghe như hơi thở của Thần Tú, với: “Thân thị bồ đề thọ. Tâm như minh kính đài. Thời thời thường phất thức. Vật sử nhá trần ai”, người mang nổi tịch liêu, cô đơn trên vùng trời của tâm. Tâm có thể bay cao, vẫy vùng trên dòng sóng của thức, biến chuyển, luân lưu, tuôn chảy, trào dâng, cựa mình, lay động, biến vũ trụ trong hạt trần sa, biến hạt vi trần là cả ba ngàn cõi mộng, vi diệu... Bờ thẳm buông tay, tự nhận đảm đang, Chết rồi sống lại, dối người chẳng được. (Huyền nhai tán thủ, tự khẳng thừa đương, Tuyệt hậu tái tô, khi quân bất đắc.) của Tổ Liễu quán. Đây là hố thẳm vực sâu của tâm thức, có thể là bóng cây qua cửa, là sương đậu đầu cành, là huyễn mộng trong huyễn mộng, là sự sống sau khi trải qua cơn chết để hồi sinh, là hiện tại nhiệm mầu, là một trong tất cả hay tất cả là một, như như, như thị, vô ngã, bất sanh bất diệt. Nhưng, đi tìm tâm vẫn là những bước chân trong chánh niệm, để khai mở nguồn sống vi diệu của đời người, của sinh mệnh kỳ bí của mỗi người, trên từng bước chân, để cảm nghiệm, trải nghiệm, sống thực trong “thời thời thường phủi bụi, chớ để vướng trần ai” ...để trở về với những căn bản vũng chắc thường tình của Giới, của Định, của Tuệ... Có cần gì phải gấp để đánh mất mình trong hình nhi thượng học hay siêu thực hoặc lao vào chân trời viễn mộng, một chút ánh trăng cũng là ánh trăng, một hạt vi trần cũng là pháp giới... để nếu không, chúng ta sẽ bay cao quá, siêu vượt trong thế giới của tâm, chập chùng trong mộng mị chưa nắm bắt được, trong khi thực chưa đủ tầm vóc đón nhận những chiều sâu vô biên của Chân tâm và một ngày nào đó, cơn sóng vô tình sẽ đưa ta chạm mặt với tất cả dòng sinh mệnh với những băn khoăn, do dự?

Đó là trở về với Chánh Niệm, đưa về nằm an nhiên tự tại với hơi thở trong veo, thanh tịnh, làm cho chúng ta có cái nhìn khác về cuộc đời, khi dẫm chân trên mặt đất của tâm địa, ngay hiện tại, bây giờ với cái tâm trong, nghe tiếng sáo cất lên trong nắng sớm chiều hôm, được mất khen chê, sống chết… chỉ là chuyện thế gian tương đối, thường tình, hằng diễn.
Có phải chăng ai người bước chân trên mảnh đất của tâm, một lần đến, đã cảm nhận, nhận thức được điều kỳ diệu của chân ngôn, thấy được bức màn của sanh tử, để vượt qua, vuợt qua theo nhân duyên “ngộ thì đốn, tu thì tiệm”. Hành trang đi vào trong vô thường để tìm chân thường, biết huyễn mộng vẫn đi vào huyễn mộng, để tìm lại con người chân thật, con người của thảnh thơi, thanh tịnh, hạnh phúc trong cõi đời, mà đã bao năm trong cuộc vong thân, mình quên lãng trong một góc đời của tâm, để mây phủ đầy rong rêu, để bụi bám dày đặc, để ánh trăng tâm nằm ẩn khuất sau những vọng động thường tình... Thế giới kỳ diệu của huyễn mộng đã có mặt để ta nhìn lại vầng trăng, đúng không?

Này em,
rồi một ngày nào đó
ta bỏ ra đi như cuộc lữ hành muôn thưở
trong dòng đời sanh tử
sanh già bệnh chết
như lẽ vô thường của đời sống
nhưng bên ta, em à
có gánh nhẹ cõi tâm kinh
tự tại, nhẹ nhàng
khi quán lại tâm mình
có lời sáu chữ vẫn rền vang trong các cõi
ngọc đại bi vẫn êm dịu vô cùng
để trở về, trở về
không còn lưu dấu vết
nếu,
em muốn đến cùng ta
trong dòng sóng vô thường
hãy niệm đến lòng từ
hãy gọi đến tình người
hãy tìm lại tâm tình
trong suối ngọt chân tâm
bỏ phấn son giả huyễn
mở trái tim sen
để hương sen ngào ngạt
chất ngất lời từ ái
để nhìn rõ mặt nhau
gương mặt của đức Phật hiền
có trong em,
có trong ta
cuộc đời phải chăng xinh đẹp
êm ái, nhẹ nhàng
trong tình nhân loại bao la
hạnh phúc của người
là hạnh phúc của mình
người con Phật vẫn lắng nghe lời Phật dạy
làm cho cuộc sống màu mỡ, tươi vui
khổ đau không còn có mặt
để nụ cười rạng rỡ trẻ thơ nuôi lớn con người
nước mắt cạn vơi
an bình toả sáng
lòng người nở nhụy hoa sen
có phải đời người
cùng nhau thân phận
biết khổ đau
mong từng hạnh phúc
cùng có nhau trong vũ trụ
mịn màng như từng hạt cát
lăn vào gió bụi
mang hơi ấm tình người
sáng tỏ đời nhau
trong từng hạt bụi
cả pháp giới cùng nhau hiện hữu
tay nắm lấy bàn tay
gói tâm mình trong hành lý Hoa Nghiêm
để cho nhau tâm tình chân chất
nọ lòng từ chia sẻ
kia đưốc tuệ soi đường
cho hạnh phúc luôn ngời ngời rạng sáng
đưa con người vượt thoát khỏi khổ đau
đức Phật mỉm cười
theo từng bước chân của mỗi sinh linh
chỉ rõ nẻo về
có vầng trăng, ôi sao thật đẹp
sáng rực trong tâm
em cùng ta hãy bắt lấy
để trăng soi rõ bờ mê
thấy lối đi về
trong dòng đời huyễn mộng...



Ghi lại những tâm tình
Sau thời thiền tọa, nhìn thấy hình ảnh Phật cười..

Thành phố Hương Thông (Houston)

Sáng ngày 10.06.2011



Image


7520


Image
H Ạ T. C Á T
.....d ư ớ i .b ư ớ c .c h â n .t r ầ n

____________________________________________________________________________
c ư s ĩ L i ê n H o a
(1951 - 2012)



Em đẹp quá, màu thiên nhiên ảo hoá
từng vạch tim hằn vết khoảng mông lung
theo cơn gió, vũ điệu em say múa
đổ trong tâm, rừng lá bay dạt xa

có phải hương, khi trời không nắng rọi
lan hoang vu theo một kiếp làm người
mưa hay nắng, cũng là ngày tươi sáng
khi lòng trong, mây nhẹ, gót thong dong

bên cuộc đời, muôn sao trời vẫn đủ
quên tấm lòng nghèn nghẹn dấu tuổi thơ
em sẽ thấy không gian như nhỏ hẹp
phương trời cao, mây vẫn thở bao đời...


Gió thổi làm những chiếc lá lay động, làm nhánh cây, cành cây bâng khuâng, làm rừng xanh, đìu hiu xao xuyến. Con chim đang ngủ trong tổ giật mình thức giấc, buông tiếng hát líu lo, tung cánh vội bay ra khỏi nơi yên nghỉ. Cánh mây ngập ngừng trên cao, bay lững thững theo chiều gió. Những hương thơm của thiên nhiên say ngủ vội xoè hết từng mảnh tâm, chia sẻ đến muôn loài.

Ồ chỉ một cơn gió thoảng sao cả bầu trời xao động, sao chiếc áo tung rộng theo gió, sao tâm người xô bồ, vội bỏ đi đâu...
Những hạt cát cũng đồng hành theo tiếng gọi, cũng réo rắc lời ca, cũng vút cao lên tố chất đan thành những sợi tơ trời, dưới những phong ba. Âm thanh của gió, của cát, của hàng triệu triệu hạt cát, của gió rít, vi vút, gió ngả nghiêng của cuộc sống… theo suốt mỗi đời người.

Trong không gian bao la, gió đã bao lần thổi đến, Trong căn phòng đơn sơ, hoang liêu, gió cũng nhảy đập, kêu gào, gỏ nhịp của từng cửa. Trong cái thân còm cõi, mộc mạc, gió vẫn len lỏi vào tim, rung lên những âm thanh kỳ diệu, êm ái, làm mạch máu cuồng loang. Trong cái tâm thanh tịnh, gió vẫn không ngừng mời gọi, lang thang, chen lấn, dù tâm bất động, nhìn những diễn biến của gió, như người khán giả yêu đời, yêu tâm, yêu vạn vật...

Có tám ngọn gió là chất liệu nuôi dưỡng con người trong giả tạm, hiện hữu. Có những phản ngôn đi tìm thực tại trong tám ngọn gió để hình thành nên nhân cách con người- con người sống thực, trực tâm, hiện sinh trong từng giây phút, trên bước chân trần, nở hoa, kết nhụy.

Có những thời gian đã đi xa quá, bay cao trong khoảng mông lung của đất trời, nắm hư không, nắm vọng tưởng như những chất tố làm thành nhu liệu sống của bản thân, nhưng gió, cũng chính gió đã thổi qua, để là những mảnh vỡ, những hạt thủy tinh, rơi rụng xuống đời, làm thành những hạt cát.

Hạt cát của thời gian, hạt cát của tâm tưởng, hạt cát nhỏ nhoi chứa đựng cả bầu trời, vũ trụ. Hạt cát thành hình nên phương trời, kiêu sa trong cách gọi, vụng về trong bất hạnh, lủi thủi trong nhỏ nhoi, vươn mình, to lớn trong trực nhận, mở rộng cả không gian, cho ánh sáng chan hoà vào bóng tối, cho chân tâm có mặt...

có phải gió bay, làm ai cay mắt
hay hương thơm từng lớp đổ mưa sa
ngàn cánh mơ, sa rụng buổi hôm nào
trong tiếng gọi, vang lời lời êm nhỏ

dòng pháp nhũ, vắn dài nuôi tâm trẻ
nụ hoa xưa vẫn nở giữa sơn hà
trời và đất vẫn mang tâm tơ tưởng
ngọn nến hồng thắp giữa bóng đêm về

ta giật mình, khi ngàn sao thở nhẹ
nghe trong đời, từng vạt nắng bay xa
giữa đêm vỡ, khi đèn khêu ngọn bất
một trời tâm vẫn êm dịu thưở nào...


Cát là những hạt vi trần, là dấu nhỏ nhoi, là những nổ tung của hiện hữu, là bước đời phải đi qua. Bản thân, nội tại của hạt cát là những sớ tâm, gồm đủ năm uẩn: mắt tai mũi lưỡi thân ý... cát nhỏ nhoi dung chứa tất cả các pháp.

Có phải tâm em là vũ trụ
muôn ngằn dung chứa cả trời mây
Trăng sao, đại địa, bao cõi giới
sinh diệt, khởi nguồn mỗi giọt không...


Ai mà không vướng cát trên cuộc đời, ai không bị cát làm ran rát bàn chân, làm rêm đau từng bước. Cát là phù thủy của cuộc sống, là ma quái thương yêu.. nhưng cũng là chất liệu nội kết quan trọng cho con người, làm cho con người từng bước thức tỉnh.

Những mộng tưởng làm người say, các thành công làm người bay bay trong giấc mộng, những giàu sang làm hân hoan, kiêu vọng; tuổi trẻ thanh xuân chối bỏ sự hình thành, tiến triển; sức khoẻ dồi dào nào biết đến sanh già bệnh chết.
Chỉ khi cát làm rộn ràng bước chân, chỉ khi cát bám vào tóc, chỉ khi cát làm cay mắt, chỉ khi cát nằm vào trong đáy tâm… có những cơn đau giật mình, thôi thúc, có những thức tỉnh chợt soi, có những nhận thức bừng tĩnh và cơn đau là phù du đưa ta đi về đến đích của cuộc sống, sống hiện sinh, sống trực diện...

Đã bao ngày qua, ai không là người chối bỏ cát, chối bỏ niềm đau, chối bỏ thực tại... để chạy rong ruổi theo cuộc đời, dưới mọi danh xưng, dưới mọi hình thức, mọi phương trời cố hữu như muốn sang đoạt cuộc nhân sinh, tìm những bung xung giả tạm xoa dịu, mong làm biến hoá bức thành của ngã. Ta có thể đạt được bản tâm nào đó, có thể chạy trốn những hạt cát thân yêu trong đời, có thể tạm quên một khoảng trời đẹp, hay ngủ say trong mê muội vong thân.

Chối bỏ hạt cát, lãng quên nội kết, tìm quên niềm đau… ta sẽ được gì, ta có gì trong cuộc sống vô thường. Một chút yên lành cũng là mộng mị, một vài an ổn cũng là niềm đau, một xé tâm bùng vỡ không thôi vẫn là thoang thoảng bước chân đi tìm….Mất dấu chân dính cát, ta tìm ta nơi đâu? Có phải từ cát thấy ta, từ ta nhìn ra cát, từ những vẩn đục của tâm, thành hình nên bầu trời quang đãng.. Đám mây rời xa cuối trời, biệt dấu… còn lại là không gian bao la...

Theo dấu chân đức Phật, chợt lắng nghe lời của tâm: “Con hãy là hải đảo của chính con...”. Hình ảnh của Bồ tát Quán thế Âm chợt có mặt khi những mông lung của tâm vấn hỏi, khi niềm đau dâng lên, những băn khoăn thúc giục...

“Trong gương soi tỏ bao phiền não
hỷ nộ lộ hình, rõ sắc không
quay về sống với tâm Bát nhã
cam lồ dịu ngọt tưới mê tâm *


- Nam mô thanh tịnh bình thùy dương liễu, Quán Âm Như Lai, cam lộ sái tâm nguyện...

Hình ảnh của Ngài đẹp quá, một bức tranh đơn sơ, mộc mạc, nhưng dung chứa sức sống của một trời đại nguyện. Người con Phật, những người đi tìm hạt cát dưới bước chân là những người đi theo Ngài, sống với Ngài như tiếng gọi thân thương của vùng tâm thanh tịnh, có mặt, hằng hữu, bất sanh bất diệt mà bao đời đã vô tình chạy rong ruổi, quên lãng, xa vời. Ngài có mặt trong thực tại, không phải trên tầng mây, không phải ngoài không gian xa vời vợi, không phải ẩn hiện mơ màng, nhưng Ngài là đây, trong tâm bừng tĩnh cơn mê.

Nước của bình thanh tịnh đến từ tâm, được nhành dương liễu đem nước trong, thanh lương, vung rải. tưới tẩm để tâm lắng dịu, cho đời xoá bất hạnh, chuyển hoá khổ đau. Phải quán chiếu lại lòng mình, đem chiếc bình tâm rửa sạch, lắng đi vọng niệm, để bao nhiêu nội kết trở thành chất đề hồ, cam lồ cho tâm, cho cuộc đời.

Đó không phải là bước nhảy chập chùng xa vời, không phải rong ruổi chạy bắt, không là hoang liêu cho tâm trong huyền ảo, mơ màng…nhưng là sống thực, trực diện, với cái tâm của bồ đề.

Bắt trẻ đồng xanh với những bước chân nô nức, tiếng cười giòn giã, với cánh diều bay cao, với lòng trong sáng, mắt hồn nhiên, nụ cười hoá Phật, thấy lại mình như đứa bé thơ trong vắt tâm tình...
Bồ tát là tâm bồ đề, con người hãy mang tâm bồ đề nầy cho tâm, cho cuộc đời, biến nội kết thành chất liệu thương yêu, giải thoát...

Bao năm qua, ta đi, ta tìm, ta bay nhảy... qua biết bao nhiêu là từng cây số, qua biết bao nhiêu là chạy theo đuổi các vọng tưởng, ta tưởng là ta đầy đủ trong tri thức, trong kiến thức, trong học vấn, giàu sang, danh vọng... ta cứ tưởng là ta là tất cả, là niềm đau nổi khổ của người nầy hay người khác, nhưng ta lại quên tâm bồ dề của và chính ta...

Một vị Thầy đã nói với tôi rằng: ”Thân tôi từng đau đớn, cơ thể tôi từng rã rời do tuổi đời, thời gian chồng chất. Tâm tôi thường bị ru ngủ trong bất hạnh, vì chúng tiếp xúc với cảnh đời, bởi vì... nhiều lý do, mờ pháp. Tôi đã dùng xoa bóp, thuốc thang cho thân, cho cơ thể để cho dịu cơn đau sinh vật lý. Tôi đã từng bay đi mọi phương hướng, từng dùng mọi điều kiện, mọi giới thiệu, mọi phương pháp để làm xoa dịu tâm... Nhưng lại vô vọng và càng tăng thêm đau khổ, bế tắc, suy nhuợc, chán nản...
Với giáo lý của đạo Phật thật là phương thuốc kỳ diệu, nên khi quán chiếu lại, nhìn lại, thấy rõ, trực diện… Mọi chạy trốn đều không có kết quả, chỉ để lại nghiệp và chất chồng thêm lực của nghiệp...

Tôi quay về với tôi, và thấy rằng... chỉ có nước từ bi và trí tuệ của tự tâm mới rửa sạch khổ đau, chỉ có tâm bồ đề mới chuyển hoá được nghiệp, dòng sanh tử bất hạnh và tôi đã áp dụng. Tôi đã chuyển phương pháp, không phải ở nơi đâu, mà trong căn phòng giản dị, xô bò đồ đạc, bừa bải sách vở chứa kiến thức … và trong cái tâm chân chất nầy, dùng đôi tay của mình xoa dịu những chỗ đau bằng niềm thương yêu, bảo bọc, chia sẻ, không cần gấp gáp, vội vàng, mạnh bạo... vì những khổ đau, bất hạnh nầy không đến từ bên ngoài, mà tự trong tâm.

Cho nên, phải được dùng bằng cái tâm thực sự của lòng thương, của từ bi, tỉnh thức, tâm bồ đề và kết quả là thân khoẻ, tâm an, trí mở... Thật là đơn giản, thật là kỳ diệu, mà bấy lâu nay, hiểu mà không biết, học mà đi tìm ngoài, đi xa muôn trùng vạn dậm… và nghĩ là mình cao thượng, biết nhiều, cao sang, quí phái, nhưng đã lầm rồi...”


Đạo Phật rất đơn giản, ngay bây giờ và ở nơi đây. Đừng cầu kỳ để biến đạo Phật là ở một nơi chốn nào đó, dù là thành thị, núi cao, biển dài, sông rộng, vì như thế là làm hoang phí tâm lực, suy yếu nguồn tâm, chia trí chia tâm, chia cách cuộc đời thực. Đừng ham hố đi tìm Phật ở khắp mọi nơi, chạy trốn thực tại, cho là bởi, vì và do đó mà mình mang nhiều năng lượng tâm linh... trong khi, thực ra Tuệ giác sẽ có mặt khi dừng lại. Hãy đem tâm trở về thân, hãy trở về với chính mình như lời của Ngài Đại Thế Chí trong kinh Lăng Nghiêm:

“Phật thương nhớ con như người mẹ thương nhớ con và nếu con cũng thương nhớ Phật, thì mới dung thông...”

(Thập phương Như lai mẫn niệm chúng sanh như mẫu ức tử, nhược tử đào thệ, tuy ức hà vi. Tử nhược ức mẫu, như mẫu ức thời, mẫu tử lịch sinh, bất tương vi viễn. Nhược chúng sanh tâm ức Phật niệm Phật, hiện tiền đương lai, tất định kiến Phật...)

Chúng ta không nhớ Phật của chính mình, không nhớ đến sự gần kề, nơi đây, mà chỉ vong thân, vọng ngoại, thì thân sẽ không khoẻ, tâm sẽ không an... Chúng ta có thể sẽ đạt nhiều sự hiểu biết bao la, có thêm những tri kiến, những bồi đắp cho cuộc đời, nhưng trái lại, đó cũng là con đường làm cho ta lại quên từ bi, trí tuệ và tâm bồ đề đem nguyện lớn cho chính mình, phải không?
Hãy ôm ấp hạt cát, hãy chia sẻ với hạt cát, hãy thương yêu hạt cát đang làm chúng ta khó chịu dưới chân. Những sớ tấm của hạt cát dù vậy cũng chứa đủ cả pháp giới, cả năm uẩn, cả tham sân si... nếu không mang tâm bồ đề, tâm từ bi trí tuệ để chia sẻ, vuốt lại mảnh tâm, có phải vô hình chúng ta đang đóng góp vào những mê vọng của tâm, bóp nát tâm trong vọng tưởng đảo điên, bay nhảy...

Khi đang viết đây, thì vừa được tin tượng Phật Ngọc Hoà Bình cho Thế giới về tới Chùa Việt Nam, dù là còn đang trong thùng bảo vệ tránh mọi hư hại, nhưng lòng tôi chợt dâng lên niềm vui khôn tả. Những giá trị tâm linh như đánh thức, sóng biển Hải Triều Âm lại thêm một lần xoá bỏ bóng tối vô minh, những oan khiên quả báo của bao đời như chợt mở rộng theo bước đi, tấm lòng của những người con Phật.

- Cầu xin cho tâm người mở rộng, hướng đến nhau trong tinh thần chia sẻ, thương yêu.
- Cầu xin cho hận thù vắng mặt, tình yêu thương như trăm hoa nở rộ, nhân lên trên cuộc đời nhiều khổ đau, bất hạnh nầy.
- Cầu xin cho Hoà bình có mặt để đời bớt nổi khổ niềm đau, tránh bao sự mất mát sanh mạng, tài nguyên thiên nhiên.
- Cầu xin mọi người hãy trở về với chính mình để đem những chất liệu thương yêu cho cuộc đời, xã hội...

Với một tấm lòng chân chất, dù là học hạnh đều thiếu kém, lời văn tiếng nói thô kệch, ý tưởng quê mùa, rỗng….nhưng vì là người con Phật được dạy rằng “Những gì có được cần phải chia sẻ với cuộc đời, đi với một tấm lòng dung dị, chất phác và tâm bồ đề”. Nghĩ đến lời đó làm kim chỉ nam để bước đi, nên với lời văn vụng về nầy, ghi lại những gì được góp nhặt từ trong tâm vừa mở... xin được kính chia sẻ đến mọi người- dù là có được đồng ý hay không, cũng kính mong nhận nơi đây như niềm vui, lòng hoan hỷ và ý muốn chia sẻ như một tấm lòng kính dâng đến.


Thành kính cám ơn và chia sẻ...

Ngày tượng Phật Ngọc cho Hoà Bình Thế Giới
vừa về tới Chùa Việt Nam.


Viết xong lúc 6:03 pm .
Ngày 17.03.2010
(mùng 2 tháng 2 Canh dần )

___________________________
*Trích trong Thi kệ “12 Lời Nguyện Bồ tát Quán thế Âm” do Cư sĩ Liên hoa viết...




Image


8315


Image

B À N. T A Y
...............v ớ i .đ ỉ n h .v ô .t h ư ờ n g
____________________________________________________________________________
c ư s ĩ L i ê n H o a
(1951 - 2012)



Trong cơn say của cuộc đời với những mộng mị thành hình từ trong tâm tưởng, dệt nên những huyễn ảo, các mộng mơ... hoà hương dệt vọng vào niệm, dậy lên những sóng cồn cuồn cuộn chảy của nguồn suối Hoa nghiêm. Tương tức, tương nhập để thấy em trong từng cuộc nhân sinh, từng cõi lòng không tánh, gở bỏ các nối kết để vào đi vào lòng chân ngôn tự tại.

Với đôi tay với cao trên đỉnh vô thường, nghe lại lòng mình chỉ còn là cơn sóng rì rào, bắt gặp lại những tâm tình thưở trước, của đứa bé vui đùa trên cánh đồng vô tận, đem thơ vọc vào núi mộng, mây hồng. Thơ từ thưở soi nguồn đó được bay cao lên trên bãi cát trắng mịn, sân đời, lắng lòng vuốt lại mái tóc ngàn phương, kỳ diệu, có lơ thơ những cánh chim mộng đẹp. Cát nằm yên trên mộng, gắp những cánh hạc ẩn chứa trong tâm cho tung bay, về khắp mọi phương trời. Ở đâu có tâm, nơi đó có tiếng thơ vụt tỉnh. Ở đâu có con người, ở đó tự có tình tự của bước chân đời thong dong, khi bắt gặp lại màu xuân sắc ta bà, nếm mùi lạ thân thương, như hơi thở của ánh trăng tâm buông... bên hồ tâm tĩnh lặng...

một ánh trăng, một lời là thuở trước
bò lại tâm tình, dấu vết còn không
đi trước gió để lắng lòng, nhìn lại
dòng sông xưa, nguồn suối vẫn thân tình...



Bàn tay với đỉnh vô thường

Mây hồng, núi mộng thênh thang
Không gian thay áo, lộng nguồn gió mơ
Bàn tay với đỉnh vô thường
bồng bềnh trước ngỏ, bên đường gieo thơ

áo màu xuân sắc ta bà
em mang cho nắng lụa hồng lan man
thờ ơ xào xạc lá vàng
cõi lòng sương gió, bên đời tịch liêu

tóc mềm xõa suối ngàn phương
lơ thơ từng cánh chim bay lưng trời
ánh trăng về muôn giữa ngày
lắng nghe hơi thở suối đài hoa nghiêm...


08.2010

Image


8866


Image
T I Ế N G. H Á T
.....c ủ a .s ó n g .b i ể n

____________________________________________________________________________
c ư s ĩ L i ê n H o a
(1951 - 2012)



Sóng biển mồ côi, réo lời tha thiết
nước đăng trình, mở rộng suối nguồn thơ
ta chạy nhảy trên triền sóng bạc đầu
nghe tiếng hát mở lời bao năm cũ

nhiều đêm thức, nhìn trăng vàng thả nhạc
gió vi vu, tha thước đếm muôn trùng
đôi mắt mở để bốn mùa thơm ngát
sóng rì rào vang vọng tiếng triều âm

có phải cát mềm, nằm nghe sóng vỗ
hay tự nguồn, gió cát rũ sương bay
sái cánh rộng, khảy tâm vào diệu pháp
ta giật mình, chiêm ngưỡng một trời không

hãy hát lên, để sóng cuồn say giấc
cho đời người còn có buổi tâm thơ
em suối mát, ta vầng thơ chuyển tiếp
cho lời thơ mời gọi, mở tình người...


Bãi cát biển vẫn đẹp dịu dàng, từng hạt rời, mịn màng dưới lòng chân. Ánh nắng theo từng dấu chân bước dẫm đạp trên cát ngàn, nghe tiếng đại dương rì rào cơn sóng. Gió thổi, cát reo, biển hát như màn hoà tấu của thiên nhiên, chiếu rọi vào lòng người. Bóng nắng, ôi các hình bóng lung linh, ma quái, nhảy múa, tạo hình, rượt đuổi, trên muôn trùng cơn sóng. Nhìn xuyên qua tia nắng, nhớ đến đời người như hạt cát, quá khứ qua vô lượng kiếp, nào ai biết được, như dãy cát sông Hằng, vẫn nằm yên hai bờ gợn sóng, vẫn cất lên lên lời ca muôn thưở của sự im lặng, của vô thường như dòng nước buông xuôi ra biển cả.

Đi, đời người đi để trở về, vì đi loanh quanh nên cuối cùng, phải trở về nơi nào đó, tùy, do chính nghiệp lực của chính chi phối, quyết định. Chúng ta cũng đã từng chạy nhảy trên bờ biển, reo vui, đùa giỡn, vọc nước thảy tung tăng, cười giòn, để tóc ướt, vai rã rời, mỏi mệt, môi tím …cũng đã tùng vui đùa cùng sóng biển, kéo gọi đại dương, thi đua tiếng hát cùng trời đầt, để rồi khi bóng chiều nghiêng ngả xuống, nhìn lại mình, thấy tâm bơ vơ, trống vắng, thấy có những giọt nước mắt, cảm được bao nhiêu đổ vỡ của cơn địa chấn đời người, được tận tình, chăm sóc đem đến, để gọi lên những bước đường về...

Về, cũng đã đi quá xa, từng ngả gục trên triền sóng, đếm bước chân đi mỏi mòn, không xuễ, vướng mắc, tham chấp, vì cát vẫn nằm dài trên con lộ thênh thang, mỗi sợi tóc, mỗi làn hương, mỗi dấu vết... cũng là mỗi đời người, chắt chiu có được... "bước chân trước mặt, biết đi về đâu. Ngàn sau mênh mông, bờ bến nơi nào" (tiền lộ mang mang, bất tri hà vãng ?).

Ai đó, đã từng nhìn rõ lộ trình, dù là anh tha phương trên một phương trời nào đó có đầy đủ những mỹ từ cao đẹp, danh vọng tiền tài. quyền uy, chức tước... dù là em ca múa, phô diễn bước trên một cõi hoang vắng, trong một vũ trường xôn xao, náo động, ồn ào của đời người bởi sắc đẹp, bởi quyến rủ, bởi tài sắc... Chúng ta sợ những mất mát, sợ bị cô đơn, bị rời bỏ, bị ném mình đơn độc trên đầm lầy sinh tử, nên quờ quạng, tìm kiếm, ôm tất cả vào mình như một sở hữu của ngã, của chính mình hằng hữu, nhưng, rồi thì cũng phải quay về. Người - nơi tự tâm đã nói lời dừng lại, quay về, như cơn nắng sớm mưa chiều, đầu hôm sớm tối, trong căn nhà bao năm rêu phủ, bị quên lửng qua bao nhiêu thời gian, ở trong căn phòng còn thoáng thấm hơi lạnh, hãy thắp lên ngọn đèn cho có ánh sáng, ánh sáng lan toả ra, dù còn nhạt nhoà, để bỏ bớt màu tối, ẩm mốc, để nhìn nhau, để nhận diện nhau, để nắm tay nhau, để khóc cười cùng nhau trong cuộc hội ngộ hy hũu, thức tỉnh, để tâm trở về với thân...

nắng sáng mưa chiều, em còn đó
lời thơ mộc mạc, lúc tâm về
trần gian chân bước, đời hoang dại
một chút tâm cười, em thấy không?


Này em, đừng nhìn cao xa, đừng dõi theo những ảo hoá của cuộc đời. Em có thấy không? Em có cảm nhận gì không? Em có biết quá khứ, hiện tại hay tương lai đã nằm sẳn trong hiện tại, trong giây phút nầy dù là nắng sớm mưa chiều, dù là bước chân hoang dại trên cuộc đời nhiều biến đổi, dù là mặt biển vẫn rì rào thẩm ướt bước chân... nhưng, khi mở tâm để tâm có mặt - tạm gọi là về, vì thường hay ảo tưởng là tâm có đi có đến, thì lời thơ đã cuồn cuộn dâng trào, để biến thành nụ cười ngọt dịu, nụ cười của tâm. Một nụ cười ngây thơ, thật đẹp... Nếu không, thì hãy hỏi lại chính mình, em còn lại gì và chúng sẽ còn lại gì hay một cõi hư vô còn đầy ước muốn, tham vọng...

"Tâm khó thấy, tế nhị,
Theo các dục quay cuồng.
Người trí phòng hộ tâm,
Tâm hộ, an lạc đến."
Kinh Pháp Cú 36.


Trong cuộc sống nhiều bận rộn, nên cái tâm buông lung, được nuôi dưỡng, chứa chấp, thu nhập rất nhiều những dữ kiện hỷ nộ ái ố…của đời người kéo dài theo thời gian, để rồi, trong chiều sâu ký ức, lại chợt nhớ đến bài thơ của nhà văn Khái Hưng (Trần Khánh Dư )?, do người bạn viết lại, tặng cho năm nào...

ngồi suốt đêm trường, không nói năng
ngậm ngùi chén rượu, ánh vầng trăng
người xưa lưu luyến ra sao nhỉ
có giống như mình, lưu luyến chăng?


Chúng ta không phải là thi sĩ, văn sĩ hay là là... (to be...), để ngồi lặng yên ngắm trăng, bên chén rượu, bên điếu thuốc, ly cà phê, tách trà, đốt khói những đêm khuya, bên câu hỏi, bên bờ kêu gọi lưu luyến để rủ mình theo mộng tưởng, vật vờ khám phá những mông lung của trời đất. Ai bảo đó là là hình ảnh không đẹp, không nên thơ, không làm cho tâm có thổn thức, bâng khuâng, để được trú ẩn tạm thời, giả danh trong bóng của sắc tâm, bởi vì chúng ta là con người có tình cảm, tri thức, kiến thức, có dục vọng... vì những gì được đóng góp của con người trên mọi phương diện nghệ thuật, văn hoá do tâm biến hiện... đều cần được tôn trọng, khi điều đó đem lại ích lợi cho tâm linh của nhân loại, làm phong phú thêm ý nghĩa của đời sống. Đó cũng chính là “phương tiện thiện xảo” của đạo Phật, vì những gì làm cho con người hoàn thiện, sống trực tâm, có ý nghĩa, biết thương yêu, hoà binh... đều là lý tưởng và hành trạng của cuộc sống đạo Phật...

Nhưng ngoài ra, với chúng ta, có phải chúng ta còn là người con Phật, trên bước đi tìm về, trở về, muốn khám phá tận cùng ngả ngách của tâm, nhìn rõ vóc dáng của trăng tâm, sau làn sương khói mỏng manh hay dày đặc của vọng tưởng, vì sự khai phát đó chính là sự nghiệp của tâm bồ đề, là điều kỳ diệu muôn thưở mà loài người cần khám phá, sống với và chia sẻ, để giảm thiểu khổ đau, bất hạnh...

"Người tâm ý an tịnh,
Lời an, nghiệp cũng an,
Chánh trí, chơn giải thoát,
Tịnh lạc là vị ấy."
Kinh Pháp Cú 96.


Hạt cát được trui rèn, tỉa gọt những góc cạnh sắc bén, bởi sóng biển ma sát, bào mòn, để rồi trở nên tròn trịa, lăn lóc, thích nghi, đan xen, nằm nối nhau trên bải biển,. Những gì không được trui rèn bởi hoàn cảnh, bởi bất hạnh, bởi đau khổ, trắc trở, gian truân, thì thực sự, sẽ làm cho con người không cảm nhận được hạnh phúc hay ý nghĩa của đời sống. Trong mưa gió của cuộc đời, sẽ làm cho cây dù của tỉnh thức, trực tâm, để nhìn rõ bản chất của các vấn nạn và có giá trị thực dụng, tiện ích.

Biển vẫn có những cơn sóng dài ngắn, cao thấp, giận dữ hay hiền dịu, tàn phá hay bồi đắp, dựng xây, như tự thưở nào, nhưng đặc tính của biển là nước, chất ướt, chất nuôi dưỡng, cưu mang sinh mạng của muôn loài trên cõi đời... Chúng ta cũng từng bao đời, ngồi lắng nghe tiếng biển, lắng nghe tiếng hát thoả thích khi gió đến, khi mưa sa, khi những biến thái do tâm tánh bất thường của con người và nhận diện được ra bản chất của vọng tâm.

Những biểu hiện, được nhìn thấy đều là sóng tâm, của thức biến hoá, tạo dáng, tạo hình và từng làm cho con người bất an, khổ đau trong hạnh phúc hoặc hạnh phúc trong đau khổ, vì không thực. Trong hơi thở ra vào, trong quán chiều, trong cô tịch, nhìn rõ lại qua màn ảo hoá của tâm và trên đỉnh sâu của tâm là sự im lặng, thì có phải đó là tiếng hát đẹp vô vàn của sóng biển, của tâm, của đời nguời...

"Hãy tự làm cho mình,
Như điều mình dạy người.
Khéo tự điều, điều người,
Khó thay, tự điều phục !"
Kinh Pháp cú 159.


Quả thật đời sống của con người rất ngắn. Tuy nhiên, đời người dài hay ngắn, tùy theo quan niệm và cách sống của mỗi người. Có người có cuộc sống rất ngắn trên cõi nhân sinh, nhưng cuộc đời của chính họ rất là dài, vì họ đã để lại cho nhân loại biết bao nhiêu là kỳ hoa dị thảo có giá trị tâm linh. Có người lại có tuổi thọ rất là dài, nhưng cuộc sống lại ngắn, thường tình.

Có những con người đã xả thân vì lý tưởng, vì sự ích lợi của nhân loại, chia sẻ niềm vui, hạnh phúc chân thật. Có người bỏ cả gia đình, tuổi trẻ, sắc đẹp cho con đường hướng thiện để theo nguyện lực, đem cho đời những màu sắc cao đẹp, làm tình người ấm áp, chia sẻ.

trên bàn tay nầy
lời sen còn đó
em hãy về đây
nắm lại trời mơ

cho cuộc hành trình
tình người còn mãi
trong anh, trong em
cho ánh mắt soi

đem lời thiên thủ
có nhau bây chừ
như tự ngàn xưa
lá có xôn xao

bên bờ hư ảo
gió có hững hờ
một giấc tỉnh say
nhưng trái tim người

ta cùng mở rộng
có phải đất trời
có mặt bên ta
ấm áp không em...


Còn chúng ta, những con người với đời sống trần tục, với đủ sắc màu cưu mang của cuộc đời. Chân bước sình lầy vọng tưởng, tâm mang bao lớp si mê, lời nói thưa hỏi thô kệch …Nhưng, chúng ta cũng thường tự phụ là từng đi ngao du bốn biển, từng hát cao lời danh vọng của đời người, với bằng cấp, với học thức, với danh vọng, địa vị, tiền bạc, được trọng vọng trên mọi môi trường tương tác, bỉ thử ….Đừng nói lời kiêu sa, khi tâm ta còn thô thiển. đừng vọng tưởng ở một chỗ nào, khi bước chân trên trần gian là những dẫm đạp vô tình, vọng động. Có bao giờ chúng ta lắng nghe lại sóng tâm, nghe lời biển hát, tìm lại một màu sắc, một bóng dáng đơn giản, mộc mạc, chất phát, trong sáng, trẻ trơ của chân tâm, thoát ra ngoài những danh hiệu... để đối xử với nhau bằng tấm lòng chân chất, yêu thương, hoà bình.

dòng đời, vô lượng trần sa
lời kinh hoá ngọc, ánh trăng ta bà
áo xưa, năm tháng bạc nhàu
mưa buông phiền não, bên ngàn, ngủ yên...


Khi chúng ta trở về với đất tâm để tâm mở rộng, có phải là chúng ta đã nhìn thấy rõ ánh mắt thương yêu của loài người, nhìn nhau trìu mến, để chia sẻ cho nhau bởi tấm lòng chân thật …Xin được kính tặng đến tất cả mọi người tấm lòng an bình, chân chất nầy như sự quí trọng, khiêm cung và tri ân theo tinh thần của Pháp Hoa "...vì tất cả mọi người đều có tánh giác và sẽ trở thành vị Tỉnh Thức"



Viết xong ngày 12.12.2010

Image


9118


Image

t i ế n g .n ó i .c ủ a
....M Ặ T. T R Ờ I
____________________________________________________________________________
c ư s ĩ L i ê n H o a
(1951 - 2012)



Một cánh chim tung bay
bóng dáng mờ chân trời
bỏ trên đường thiên lý
từng bóng nắng lung linh

ta đi nhặt hạt nắng
về chép lại thành thơ
ướp vào tâm muôn thuở
lắng nghe tiếng mặt trời...


Một đời người như cánh chim xuất hiện trên bầu trời, có đó mất đó, có chăng là sự lưu dấu trên trần gian với những suy tư, khoắc khoải cho thân phận, dòng sinh mạng của con người và muốn làm một cái gì đó cho cuộc đời có ý nghĩa, giữa bao nhiêu biến thiên thay đổi. Có người ra đi mất dấu, nhưng những gì lưu lại vẫn miên viễn làm ân ích cho loài người, có người cố bám vào danh lợi để lưu lại cho đời, nhưng hình bóng đó lại chóng phai nhoà trong tâm tưởng con người.

Con người là hiện thân của nghiệp lực, dính liền với khổ đau, dù rằng chúng ta có cảm tưởng rằng là mình có hạnh phúc, không bao giờ đối diện với những bất hạnh, khi đang có đầy đủ tài có sắc, có danh vọng…nhưng một lúc nào đó, tất cả đều rời khỏi tầm tay. Nhận chân được sự thật, đối diện, không phải để bi quan, chán đời, yếm thế, bỏ quên thế cuộc... vì điều nầy rất trái với quan niệm và những người theo đạo Phật, vì đạo Phật là đạo yêu đời, yêu con người…nhưng mà để làm sao cho cuộc đời đẹp và có ý nghĩa hơn và để chúng ta đặt câu hỏi và tìm lại chính mình để trả lời cho câu hỏi của cuộc sống thực. Tại sao gọi là cuộc sống thực, khi chúng ta đang sống, đang thở, đang ăn, đang ngủ, măc...?

chiếc võng mẹ ru bao năm thưở trước
con vào đời bằng câu hát ầu ơ
đi chập chững từng bước vào sương gió
lòng mẹ buông, để tập bước đường trần

tay bé nhỏ, sao ôm trời mộng tưởng
tâm bao la, bỗng hạn hẹp cuộc đời
lúc trống vắng, nhìn đời trôi lặng lẽ
một cõi không tràn ngập cả bầu trời

lời mẹ đó, sao con quên ước nguyện
mở bàn tay để thấy khoảng bao la
mở trái tim, nghe lại khúc vào đời
tình nhân loại là tuổi thơ thật đẹp...


Những hình ảnh đẹp thưở nào, dính liền với câu hát của mẹ trong suốt bao nhiêu năm trường tuổi thơ, để dấu ấn trong tâm con trẻ, sao ta bỗng nhiên quên mất. Hình như có cái gì đó, đã lôi kéo ta đi trong đêm dài mộng tưởng, bỏ rơi lại những ước mơ thật đẹp cho cuộc đời, cho tình người. Phải chăng đó là những sở hữu, tham chấp và lòng ái ngã, bám víu đã cô lập ta hạn hẹp trước vũ trụ bao la, mênh mông? Và ta đã không sống thực, khi quên cả ăn, cả mặc và ngay cả thở?

Tôn giáo là đáp án, giải pháp cho những câu hỏi của cuộc đời, vì tôn giáo từ con người và xuất phát từ con người. Tôn giáo tạo nên và chứa đựng tình yêu thương, chia sẻ và lòng khoan dung, làm chỗ dựa cho con người trước bao nhiêu phong ba của cuộc đời. Tôn giáo là thực phẩm an lành và hạnh phúc, là bước chân dung dị, thanh thản, là đôi vai gánh vác nổi nhọc nhằn, là tấm lưng trần trơ trọi nằm dưới bước chân của con người, để con người bước lên trưởng thành, tạo thành đời sống nhân bản, hữu ích, an vui và hạnh phúc, vì tôn giáo là của con người.

Nhưng tiếc thay, sự thành hình và phát triển của nhiều tôn giáo lại dính liền với biết bao nhiêu thảm cảnh, gây khổ đau xẩy ra cho con người trong suốt dòng lịch sử nhân loại, bởi vì dựa vào Thần quyền, độc tôn, cố chấp, tham quyền và nương vào sự yếu đuối, khuất phục, mê tín của con người để nô lệ hoá con người, gây nên những thương tích, đổ máu, bất hạnh. Cho nên, con người, ngoài những khó nhọc của đời sống thường nhật, vai thấm lạnh khổ đau của tâm và thân, oằn mình trong những những ngọn gió chướng cuộc đời, lại bị thương tích và phải gánh nặng thêm những tai họa do tôn giáo hoặc những con người nhân danh tôn giáo cuồng tín gây ra, giáng hoạ cho nhân loại qua những cuộc chiến tranh, chiếm đoạt tài sản, ban phép lành, hũy diệt văn hoá các bản xứ khi xâm chiếm, có nghĩa là hũy hoại văn hoá, nền văn minh của nhân loại …. Sự nghèo nàn tâm linh và vật chất, sự bị uốn nắn khuất phục bởi những giáo điều, thần quyền … lại là tài sản lớn mạnh và giàu sang cho tôn giáo, và tôn giáo đó lại trở nên giàu có đời sống vật chất thay vì giàu có về tâm linh để chia sẻ gánh nặng cho con người, điều mà ai cũng nhận thức thấy và nhìn rõ được trong suốt chiều dài lịch sử của con người.

Chúng ta may mắn có một đạo Phật, dưới ánh sáng của Đấng Giác ngộ với tấm lòng Từ bi và Trí uệ, xuất hiện trên cuộc đời uế trược nầy vì lợi ích cho trời người. Một đạo Phật bình dị, khoan dung, tôn trọng mọi giá trị, nhân phẩm con người, vì lấy chúng sanh đang cưu mang những nghiệp lực với những phiền não bất hạnh và hướng dẫn chuyển hoá khổ đau, đưa địa vị con người sau khi thanh tịnh tâm, trở về với chính mình, nâng lên thành những con người nhân bản, có tình yêu rộng lớn và có tuệ giác để làm ích lợi con người, cho xã hội và cứu cánh là thành Thánh, thành Phật. Điều mà chưa thấy tôn giáo nào nói đến, bởi vì đức Phật nhìn thấy rằng “Tất cả chúng sanh đều có đầy đủ đức tánh thanh tịnh, sáng suốt và có khả năng thành Phật”.

Trong tất cả thiên kinh vạn quyển của đạo Phật, giáo Pháp của Ngài như là “ngón tay chỉ mặt trăng”, là phương tiện thiện xão đưa qua bể khổ, nên đều bao hàm, dung chứa những phương pháp chuyển tâm, chuyển mê khai ngộ và đưa con người đến bờ an vui, giải thoát... không phải ở nơi chốn xa xôi nào đó, mà ngay trên cuộc đời nầy và ngay bây giờ, hiện tại, nếu chúng ta biết sống thực và trở về với bản tâm thanh tịnh của chính mình, và vì đó bản hoài, nguyện lực và tấm lòng thương bao la của đức Phật khi xuất hiện trên cuộc đời, đem lại con đường thênh thanh, giải thoát, chân hạnh phúc cho nhân loại.

dẫm chân trên lá khô
tiếng kêu nghe xào xạc
như mảnh vỡ tâm hồn
đồng cất gọi tình người

ta dẫm trên mảnh đất
dấu chân tròn in đậm
một mảnh đời hư vô
réo gọi mãi lòng người

ta dẫm chân trên đời
bao ngày tháng rong chơi
có nắng rơi sáng sớm
vai gầy trơ hạt sương

ta dẫm chân vào tâm
có tiếng gọi reo vang
từng cánh sen hé nở
mảnh mai nụ hương trầm...


Thế giới hình như đang đảo điên, say mê với các chiến tranh, chết chóc, tàn sát lẫn nhau, cũng như thiên tai càng lúc càng dồn dập hơn, tạo thành những chuổi dài bất ổn cho nhân loại. Chỗ nầy động đất, nơi kia sóng thần, chốn khác là cuồng phong, bão tố, chốn nọ là núi lửa phun trào nham thạch v.v... Như chúng đều biết, thế giới nầy được hình thành bởi tất cả nghiệp lực của con người trong cái “cộng nghiệp”. Trái đất có thể chuyển mình, xoay động tự nhiên do sự cấu thành theo thành trụ hoại không, và có phải chăng, cũng do chính bàn tay của con nguời tiếp tay, phá hoại. Cộng nghiệp tâm của con người nếu bị nuôi dưỡng bởi những tâm địa ác, xấu, gây nhiều nghiệp lực bất lành… thì trái đất sẽ trở nên nghèo nàn, thiếu màu mỡ, màu xanh tươi của tâm vũ trụ khô héo, sẽ sớm bị hũy diệt.

Hiện nay, môi trường sống đã xấu tồi tệ hơn rất nhiều, nạn phá rừng, phá núi dời sông, chiến tranh, thử tất cả các loại bom với cường độ nóng, hũy diệt thật to lớn, với tâm địa hũy hoại lẫn nhau, và với lòng tham sân si còn đầy dẫy trong tâm. Khi tâm bất an, còn bị chi phối bởi tham vọng, dục vọng... thì thế giới trở nên chao đảo, bất ổn, điều đó sẽ gây nên các bất hạnh, khổ đau cho đồng loại, môi sinh.

Đạo Phật nhìn rõ vấn nạn nầy, vì biết rằng “tất cả các pháp đều duyên sinh duyên hợp” và mọi hiện tượng dù tâm hay vật đều liên quan lẫn nhau, không có gì gọi là biệt lập, riêng biệt. Trái đất nầy trở nên nhỏ bé, mọi chấn động dù bất cứ nơi nào, cũng đều gây nên những rung động cho mọi con người, nhân loại ở khắp mọi nơi.

Trái tim em chảy máu
dù ở tận ngút ngàn
làm sao ai quên được
tim thịt nầy cũng đau

Bàn tay em yếu đuối
quờ quạng giữa trời không
như khuấy động vô cùng
cả trời đất mênh mông...


Trái tim của nguyện lực của hằng hà sa số kiếp, dù ở bất cứ quốc độ nào … vẫn là tiếng nói thiết thực, thương yêu và trí tuệ vì sống còn của cả nhân loại. Không ai có quyền nhân danh bất gì để trừng phạt con người, hũy diệt loài người, chỉ trừ nghiệp lực con người tạo ra đều xáu ác. Nhân lành đem lại quả lành, nhân ác gây nên quả xấu. “Tất cả các pháp đều do tâm tạo”.

Tiếng nói của mặt trời là ánh sáng soi rọi màn đêm tối vô minh, là tiếng Sư tử hống làm lay động tâm thưc con người, là tiếng nói đánh thức lương tâm của nhân loại, là tiếng chuông cảnh tĩnh con người, là tiếng nói đi sâu vào lòng người, là tiếng gọi của ngàn tay ngàn mắt chiếu soi, chia sẻ chân thành, là tiếng gọi trở về với chân tâm, về với chính mình.

gọi tên em là vạt nắng
long lanh trên nón bài thơ thưở nào
nắng hồng hay má em hồng
có sao làn gió ngập ngừng chẳng bay

theo nhau vào cõi chân không
chớ quên nguyện lực thưở em tuổi hồng
một mai đời có vô thường
em là giọt nắng rong chơi giữa đời...


Quay về với chính mình, nương tựa vào Ba ngôi báu Phật Pháp Tăng của chính mình, để sống trong chánh niệm, để chuyển hoá nghiệp ác do bởi tham sân si, mạn nghi, tà kiến đã đang gieo rắc tai uơng, khổ đau cho con người và chính khi nghe được tiếng nói của mặt trời, cơ may của nhân loại sẽ được chuyển hoá tốt đẹp.

Trong Kinh thường nói, vũ trụ nằm trong tâm của Như Lai Đại Nhật (Vairocãna Tathagata) và tồn tại bởi Tình yêu thương và Tuệ giác của Ngài, nếu như tình yêu và tuệ giác không có, thì bất hạnh sẽ xẫy ra. Cho nên, chính mỗi con người cần phải trở về với chính mình, lắng nghe tiếng nói mặt trời của tâm, sống thực với trực tâm, khai triển tánh Phật có sẳn trong tâm, để đức Phật của tâm có mặt, để ánh sáng của Tuệ giác và tình thương yêu chan hoà, xoá tan màn u tối vô minh, để chuyển hoá khổ đau cho chính mình và tránh cho hành tinh của chúng ta khỏi diệt vong, tránh cho tai trời ách nước, chiến tranh, dịch bệnh v.v…Biệt nghiệp lành của mỗi người do tu tập, do thanh tịnh tâm, được nhân lên, lớn rộng ra, tràn lan, toả sáng… sẽ chuyển hoá Cộng nghiệp xấu bị vô hiệu hoá, không còn sức tác oai, phá hoại sự an vui, hạnh phúc của nhân loại. Vấn đề nầy, khi mà con người còn nhận thức và yêu thương chính mình, con người và vũ trụ sẽ làm được và người con Phật, hẵn nhiên, vì đi theo con đường của đức Từ phụ với nguyện lực làm đẹp cuộc đời, học hạnh lành do nuôi dưỡng tâm bồ đề, khi tâm bồ đề trưởng nở, càng lớn bao nhiêu thì sẽ mở rộng trái tim yêu thương, đem mắt tuệ để tiếp cận con người trong tinh thần Từ Bi Hỷ Xả và cùng chung sự An lạc và Chân Hạnh Phúc.

Xin được trích lại 12 Lời Nguyện dâng lên Đức Bồ tát Quán Thế Âm - vị Bồ tát của lòng Từ và có mặt khắp cùng các quốc độ, lắng nghe tiếng gọi của muôn loài mà hằng cứu độ, chia sẻ, ban vui. Bài nầy được soạn bởi Thầy Thích Tịnh Từ)

* Mười Hai Lời Quán Nguyện Dâng Lên Đức Bồ Tát Quán thế Âm.
Thứ 1: Con xin mở rộng lòng thương và tìm cách bảo vệ sự sống, niềm tin của mọi người, mọi loài (I pray and vow to open my heart and find ways to protect life and faith for everyone and every living beings).

Thứ 2: Con xin mở rộng tầm hiểu biết, để có thể thấu rõ gốc rễ khổ đau của kẻ khác mà tìm cách chuyển hoá, nâng đỡ và hộ trì (I pray and vow to extend my understanding, so as to be conscious of the roots of sufferings of others, in order to find ways to transform, support and assist them).

Thứ 3: Con xin nguyện từ bỏ những tập khí tham ái, hờn giận, trách móc, để con có thể vui sống với mọi người trong gia đình và chung quanh con (I pray and vow to restrain from greed, anger, and blame, so as to live happily with everyone in the family and those around me).

Thứ 4: Con xin nguyện cho tự thân, gia đình, thân bằng quyến thuộc con và mọi người, mọi loài được sống trong an toàn, hoà thuận và thảnh thơi. (I pray for myself, my family, my relatives and friends, and all beings so that they will live in peace, harmony and comfort).

Thứ 5: Con xin nguyện ngồi vững chãi để lắng nghe người khác nói năng, tâm sự. Dù cho những lời nói ấy có xúc phạm đến cá tánh của con, con nguyện không đối đáp bằng những lời thiếu từ hoà, khiếm nhã. (I pray and vow to be impartial and composed, in order to mindfully listen to expressions and feelings of others. Even if those words may harm my nature, I vow not to reply with words that lack harmony and humility).

Thứ 6: Con xin nguyện thường xuyên trở về với hơi thở, tập dừng lại sự suy nghĩ, nói năng, để lắng nghe tiếng chuông tỉnh thức và mọi âm thanh. Con biết rằng mỗi âm thanh đều có mang thông điệp của sự yêu thương và năng lượng tuệ giác mầu nhiệm. (I pray to be mindful of my breathing, silence my thoughts and speech, so as to hear the awakening bell and each sound-wave. I know that each sound-wave carries the message of love and the wondrous energy of wisdom).

Thứ 7: Con xin nguyện cho người đau chóng lành bệnh, người già được săn sóc, người mệnh chung có đủ duyên lành sanh về cảnh giới an vui, trong sáng của đức Phật A Di Đà. (I pray for speedy recovery of the sick, the caring for the old, and for the deceased to have the good affinity to be reborn in the land of bliss - the realm of Amitabha Buddha).

Thứ 8: Con xin nguyện cho kẻ nghèo đói đựơc no cơm ấm áo, kẻ tội lỗi sớm biết ăn năn, kẻ tù đày mau thoát ngục tối, kẻ tàn tật được thân tướng tốt đẹp, kẻ nghiện ngập được tỉnh cơn mê, kẻ sát nhân tự buông khí giới. (I pray for the poor and hungry to have food and clothing, the sinful to be remorseful, the emprisoned to soon be free, the crippled to have restored features, the addicted to be rehabilitated, and the murderers to surrender their weapons).

Thứ 9: Con xin nguyện cho mọi người và mọi loài sớm nhận ra tự tánh thương yêu, bình đẳng của nhau. Đừng ai xem nhẹ tánh mạng của ai, đừng ai vì oán thù, ganh tị, ích kỷ mà gây khổ đau cho nhau. (I pray that all beings may soon recognize the innate nature of love and equality embedded within them. No one should undermine the life of others, and no one should cause harm to others, because of hartred, jealousy, and selfishness).

Thứ 10: Con xin nguyện cho hành tinh xanh này, muôn đời là trái đất xinh tốt. Phương nào cũng sản sinh nhiều dòng sông tươi mát, nhiều loại dược thảo ngũ cốc, hoa trái thơm ngon để dâng hiến cho con người và muôn loài no đủ (I pray that this blue planet, forever and ever, be a healthy and glorified world. Fresh streams will flow all directions; fine herbals, good grains, and high-quality fruits will be plentiful to nuture mankind and all other beings).

Thứ 11: Con xin nguyện cho mọi người và mọi loài sớm thành tựu được giới đức thanh tịnh, định lực vững chãi, trí tuệ sáng suốt. (I pray for everyone and every beings to soon achieve serenity, strength of determination, and wisdom).

Thứ 12: Con xin nguyện cho mọi người và mọi loài sớm có đầy diệu lực, ngàn tay ngàn mắt và tự tại vào ra ba cõi để cứu độ chúng sanh trong mười phương thế giới. (I pray for everyone and every being to soon have subtle energy, thousand arms, thousand eyes, and to be at ease to move about in the three realms, so as to deliver all beings from suffering in the ten directions of the universe).

Và đạo Phật là như thế, như dòng sông quê hương chở phù sa bồi đắp đất lành cho tâm con người, như tấm lòng chân chất rộng lớn của mẹ, ngọt ngào hương vị trời cao đất rộng vì đứa con thương yêu của mình, chưa từng quay lưng lại trước nổi khổ đau của con, của nhân loại. Tấm lòng đó do biển lớn Từ bi và Trí tuệ nuôi dưỡng và người con Phật đang theo học hạnh lành, đều mang tấm lòng của con người luôn luôn sống vì con người trong tinh thần chia sẻ chân chất. Người con Phật chưa bao giờ quay gót trước sự bất hạnh của đồng loại, chỉ trừ chưa đủ năng lực để chuyển hoá, nhưng tâm lượng bồ để dù còn nhỏ nhoi, bé bỏng, cũng vẫn muốn đem bàn tay nắm lấy bàn tay, đem trái tim để nói cùng trái tim, đem tình người nói với tình người: chúng ta là con người, nên phải tôn trọng và thương yêu lẫn nhau, chia sẻ nhau trước những bất hạnh của cuộc đời và cùng đem lại cho nhau niềm vui ngát hương thơm của sen sáng, lòng trong, tâm tịnh...

Vẫn với tấm lòng chân chất nầy, trước sự xáo trộn của trái đất đang diễn ra ở khắp mọi nơi, và với tấm lòng nhỏ bé, chưa đầy đủ năng lực tu tập, nhưng với tâm nguyện chia sẻ để cùng lắng nghe “tiếng nói của mặt trời”, để cùng nhau tay nắm lấy tay, làm đẹp cho cuộc đời, cho con người, xin được kính tặng tất cả mọi người- dù bạn có đồng ý hay không, cũng xin nhận nơi đây một tấm lòng Tin yêu và chia sẻ.


Viết xong ngày 25.05.2011
Nhân Mùa Phật Đản lần thứ 2635

Image


9266


Image
T R Á I. T I M .S E N
.....c ủ a .M Ẹ

____________________________________________________________________________
c ư s ĩ L i ê n H o a
(1951 - 2012)



Mắt mẹ trũng sâu
tuổi già xơ xác
bóng xuân mờ dần
năm tháng trông con

mái tóc rụng trắng
vầng trán nhăn nheo
những chiếc răng xưa
trắng nõn mượt mà

quên lối quay về
nụ cười móm mém
nuôi con, cơm mớm
nhưng trái tim mẹ

ngời ngời rực sáng
nở vạn cánh sen
nhớ tên từng đứa
con trẻ chạnh lòng

nhớ mẹ bao năm...



Rồi cũng phải trở về như ngày đã định trước, sau thời gian ngắn về thăm mẹ, khi được tin mẹ bị bệnh nặng. Những ngày nầy, sao mau quá, thoáng chốc đã đến ngày về. Tôi muốn thời gian ngừng lại, để lưu lại được lâu hơn, nhưng đành chịu, vì còn phải đi làm...

Cuộc sống là sự xoay vần, tuôn chảy, đi tới. Thời gian trôi qua, không nắm bắt được, cố tìm lại những mắc xích thời gian, chỉ thấy nhạt nhoà.

Có những buổi sáng, khi có ánh nắng hạnh phúc nhảy múa, những hạt thủy tinh gieo vui, chan hoà khắp mọi nơi, có cơn gió thì thào, mát rượi. Trên bàn ăn, chỉ còn có mẹ và tôi. Mẹ dành cho con khoanh bánh mì để trên diã, trứng chiên, tách cà phê sữa nóng, thứ mà tôi thường thích ăn sáng. Mẹ nhìn con ăn, gương mặt vui lên hớn hở. Đứa con ở xa về mà. Có khi là khoảng lặng im kéo dài, lúc ngắt quãng, có lúc câu chuyện trở nên bất tận. Mẹ hạnh phúc khi thấy con mình về thăm.

- Con khoẻ không? Gia đình ra sao? Cuộc sống có vất vả lắm không?
- Con khoẻ lắm, đừng lo cho con. Má ráng giữ gìn sức khoẻ. Má khoẻ là con mừng rồi..

Tôi là người thường ít nói, nhiều tình cảm và không khi nào để cho cha mẹ lo lắng tới. Từ thuở nhỏ, mới trên mười tuổi đầu đã rời xa mái ấm gia đình, với bao nhiêu hoàn cảnh khó, gian nan, mới lạ trước mắt... bên cạnh người Dì. Phải tự lo ăn, nếu không muốn bị đói. Lo mặc, lo học, vì không ai khuyến khích, nhưng chưa bao giờ, cha mẹ nghe một tin tức gì không vui từ tôi. Sống nhiều về nội tâm từ nhỏ, có nhiều tánh chịu đựng, nhẫn nhục, nên cuộc sống thường theo cách “sống dễ để dễ sống, hay, dễ sống để sống dễ” như câu nói của ai đó.

Chỉ tội cho mẹ già, dù có con bên cạnh, con gái, con trai... nhưng lại đơn chiếc, lẽ bóng trong cuộc đời, khi ba tôi đã ra đi sớm, vào lúc đó, tôi lại không thể nào có mặt.

Bóng dáng trăng gầy, đêm khuya sớm
tấm thân còm cõi, một đơn côi
đêm khuya, trăng khuyết rồi trăng rớt
để giữa khoảng trời, những tiếc thương...


Tôi nhớ đến cha thật nhiều, nhớ nhiều lắm ...

Cha về nơi phố cổ
mảnh đất tự ngàn xưa
vỡ ra từng hạt bụi
bóng dáng đã xa vời...


Khoảng thời gian sống với cha mẹ thật ít, rồi sau đó, đã rời xa. Có những lời nói không đủ, nói hết. Nhiều lúc, tôi muốn đem đôi tay để kéo dài thời gian ra, muốn đem trái tim để mở rộng, làm bùng vỡ không gian, để được nhìn thấy bóng dáng của cha…Tôi không dám nghĩ xa hơn nữa, vì bước chân trên con đường trần với chính đôi chân của mình, dò dẫm, từng bước một, không cha mẹ bên cạnh …do tôi quyết định, nên tôi không biết mình có phải là người hạnh phúc hay là bị thiệt thòi, mất mát nhiều trong cuộc đời, giữa đất trời.

Có buổi trưa, nhìn mẹ ngủ, tôi cảm thấy xót xa trong lòng. Mẹ già, gầy yếu, không biết còn bao lâu nữa sẽ ra đi, bỏ lại trần gian nầy.

Có những buổi tối, xuông lầu, nhìn mẹ đơn chiếc. Mắt mờ, tay lần chuổi, niệm Phật. Xâu chuổi mà tôi đã tự xâu lại cho mẹ, và chỉ mẹ niệm Phật như thế nào. Dáng ngồi của mẹ đẹp, vì mẹ là bà Tiên đẹp huyền diệu của tôi mà..

Lợi dụng khoảng thời gian nầy, tôi giải thích cho mẹ ý nghĩa của niệm Phật, về Lòng Tín, Đức Hạnh và Nguyện lực và về sự vô thường của đời sống. Nếu có phải ra đi, cũng như bỏ thân xác cũ, về cảnh giới an lành, để lấy một thân xác mới, tốt đẹp, khoẻ mạnh hơn để có thể làm lợi ích cho mình và người.

Mẹ nói rằng: “Má chỉ biết thương Phật và niệm Phật thôi...”. Tôi cười vang lên, sung sướng. Vậy thì còn gì hay hơn nữa. Chuyến về thăm lần nầy, như vậy, có đầy đủ ý nghĩa với tấm lòng của đứa con.

Mẹ gọi tôi ngồi lại gần bên cạnh, lấy tay xoa đầu. đứa con đầu đã hai thứ tóc, vầng trán có nhiều vết nhăn, tánh thường hay dấu tâm tình qua bề ngoài bằng sự thanh thản, im lặng... nhưng, hôm nay, với mẹ, tôi vẫn là đứa con khờ dại, bé bỏng mà..

- Con! Con ơi!!!

Nước mắt mẹ chảy xuống. Mẹ khóc, như những giọt mưa rơi xuống, nằm đọng lại trên lá sen, im lặng bao lâu, nay bị cơn gió lay động, làm đổ oà xuống. Tôi cũng khóc, đầu dụi vào lòng mẹ, muốn sống lại cái hạnh phúc khi còn bé bỏng, ngây thơ của ngày xửa ngày xưa, tìm cái cảm giác thân thương, dịu ngọt, mà tôi hình như đã quên, không còn biết đến nữa qua bao năm tháng xa nhà, xa cha mẹ. Tôi vui suớng quá, ngây ngất, muốn sống trọn vẹn trong cái hạnh phúc mỏng manh nầy bên mẹ, dưới đôi tay gầy guộc, run rẩy của mẹ vò đầu...

Nói đến hạnh phúc, thanh bình, an lạc ... đâu, tôi không thấy hay chưa được biết đến, nhưng giây phút hiện tại nầy, tôi thực sự hạnh phúc, ấm lòng... bên mẹ.

Chiếc xe đã dừng trước cửa, hành lý được chất lên, nhiều nguời vây quanh, đến để tiển biệt.

- Con đi nha má...

Tiếng nói của tôi ngắn, khô, như muốn để cho mẹ khỏi lo lắng, bịn rịn.
Tôi cố ý nói như vậy, như là chuyện bình thường, phải đến.

Mẹ tôi vẫn đứng đó, trước cửa, đôi bàn tay gầy run run, mắt nhoà lệ, chưng hững, mất mác, bất lực. Đây cũng là điều mà tôi vẫn sợ, nghĩ đến, khi về thăm mẹ và rồi ra đi, để lại khoảng trống trong lòng của mẹ.

Tôi chạy lại ôm mẹ, quì gối xuống, lạy người.. Mẹ tha thứ cho con. Con không biết còn có thể gặp lại mẹ không, khi cuộc sống vẫn dồn dập, lo toan, xa vắng...

Cuộc đời vẫn là dòng sống tiếp diễn, vô tận. Con người vẫn phải nhìn đến con đường đi và mưu cầu hạnh phúc... Có khi hạnh phúc được quan niệm, dán nhản qua tài sắc, danh vọng, quyền uy..Có khi là những thành công, thất bại, buồn vui, hạnh phúc, có khi là những dấn thân hy sinh vì con người và cho con người.

Tuổi trẻ đã đứng vững trên cuộc đời để làm nên thành tựu cho tâm linh, khai phóng để đem những gì triển nở trong tâm, làm chất liệu xanh tươi dâng cho cuộc đời, bởi tâm bi trí dũng.

Tình yêu là những bông hoa dịu ngọt được trưởng thành trong bao sóng gió, trưóc bao nghịch cảnh.. đơm hoa, kết trái, để làm sống lại tinh thần dấn thân vì mình và vì tha nhân. Tình yêu, tình cảm, tình người... là những nét đẹp tuyệt vời của con người để con người nhận thức tánh người, để thành người, vì thiếu tình yêu chân thật, đời sống loài người sẽ héo hon, và đóa hoa hồng dâng tặng cho nhau, trong mùa báo hiếu sẽ vô nghĩa.

Cho nên, mẹ không còn chỉ là nãi chuối buồng cau, hay là biển cả bao la, là hương lúa mật, là dòng suối hiền hoà tuôn chảy... Nhưng, Mẹ còn là tất cả trong trái tim, tấm lòng mở rộng trong đôi tay vũ trụ có hạt giống từ bi, trí tuệ, đem tâm bồ đề đón nhận, chăm sóc, thương yêu con người và quả tinh cầu nầy.

Vì khi lòng người nhiều tham vọng, còn lẩn quẩn trong tham sân si, trong bóng tối của tâm thức... thì một giây phút sai lầm, có thể làm đổ vỡ hành tinh nầy, tiêu diệt đời sống và nhân loại... Nên, trái tim sen của mẹ bao la, sẽ muôn đời mở rộng, che chở... khi những đứa con, những hữu tình, con người còn đau khổ, lầm lạc, vô minh...

Ngày xưa, có một người
đi tìm con, trên vạn nẻo đường
trên non cao,
trên rừng sâu, biển cả
Bà đi tìm con, miệt mài
như là... tìm những đời thơ

mẹ là...
con cò tìm nước tìm non
bỏ quên một khoảng lòng son giữa đời
một mai, ai hỏi cuộc đời
rằng thưa, người bỏ cuộc đời vì con...

nên mẹ là...
Mẹ là mẹ Quan Âm
mẹ là mẹ Từ bi
là tiếng sóng Hải triều
là vầng tuệ nhật
đi tìm con miệt mài
bao giờ, mẹ hết tìm con
khi con yên ngủ đêm ngày
khi con yêu hạnh phúc bên đời
trong trái tim từ bi của mẹ
an lành trong chốn tử sanh...



Viết trong lúc xúc động khi nghe tin Mẹ bệnh nặng...
Mùa Vu Lan Báo Hiếu
Ngày 17.08.2010


Image


9646


Image

n à y. e m,
...............T H U .đ ã .đ ế n .r ồ i .đ ó
____________________________________________________________________________
c ư s ĩ L i ê n H o a
(1951 - 2012)



Đời người là cuộc hành trình đi tìm hạnh phúc, tìm lại chính mình. Dòng sống sinh mạng lăn chuyển, đưa đẩy ta đã đi tìm nhau qua bao nhiêu mùa lá rụng khi thu về, khi có lá vàng rơi. Trong cõi mộng vô thường, bắt gặp từng chiếc lá lìa cành, làm lòng ta xao xuyến, bồi hồi… nhặt từng chiếc lá, đem đôi mắt nâu soi sáng, thấy được trong trái tim của lá có sự sống, có ước mơ, có thời gian, có không gian, có những khoảng đời đã qua, sẽ đến, có những tấm lòng cưu mang, có trái tim mở rộng, có xót xa cho các biến chuyển của nhân sinh.

Trăng sao vẫn còn ẩn khuất, tìm nhau trong cõi lòng của Lăng Nghiêm để đi vào, để thấy thực hư, chân vọng, thấy được tâm mình trong tiếng chuông lúc có hoặc lúc không, thấy được ánh trăng vàng rõ ràng và cảm nhận được nguyện sinh tử trên bước đường đời, dấn thân.

Ta thường bảo tâm mình ôm Phổ Môn trong cữa Không, mở rộng không gian trên từng bàn tay ngàn mắt sáng soi, chứa vô luợng tấm lòng thương tung cánh … để dìu bước qua cầu Hoa Nghiêm. Không có Phổ Môn đi vào, sống cùng, sống với, thể nhập Quan Âm làm cho nhành dương tưới rải nước cam lồ, cho “hoả diệm hoá hồng liên” . nếu vô tình quên lãng, tiếng Từ bi sẽ lặng câm, đường tâm bồ đề sẽ khô cạn. Xin hãy cùng nhau, nắm tay tiến bước, dấn thân, đường vẫn mở, cửa vẫn rộng thênh thang, cửa Không có bao giờ hạn hẹp...

Nhặt chiếc lá vàng mây lãng du
mở thơ tìm lại bóng phiêu du
trên cao, trăng nép mình e thẹn
ẩn bóng Lăng Nghiêm một chữ “thì”

con đường bóng mát, lá vàng rơi
Hoa nghiêm dìu bước cõi rong chơi
dưới chân sỏi đá thì thầm hỏi
có phải mây trời, giấc mộng thơ

ta thường bảo với tâm lời đó
ôm Phổ Môn vào cõi sắc không
ngờ đâu hưỡng rũ vô tình vỡ
ngàn chiếc lá vàng bỗng xác xơ

này em, thu đã đến rồi đó
cùng nhau ta đếm lá vàng rơi
có phải ngàn năm là mây trắng
hay mỗi lá vàng chở ước mơ...


Những ngày vào Thu 2009

Image


10146


Image

H O A. n ở
......g i ữ a
............M Ù A .Đ Ô N G
____________________________________________________________________________
c ư s ĩ L i ê n H o a
(1951 - 2012)



Cứ nghĩ cuộc đời là những mộng tưởng, lãng đãng như mây trời trôi đẹp, như ngọn gió vào thu hanh nồng mùi hương lá vàng rơi, tợ như khoát chiếc áo đổi màu cho mỗi ngày mới. Nhưng, mưa gió thênh thang, kéo dài từ lơ thơ, chút thời gian nầy qua ngày khác…những ngày mà nắng trời gay gắt, mồ hôi ưót đẩm trên vầng trán, chảy dài từng giọt thủy tinh, trên đôi mắt còn non màu thơ trẻ... những lúc buốt lạnh thâu đêm, thấm nhuần thịt da, tê tái... làm hình thành nên cuộc sống với đầy đủ những khổ đau, hạnh phúc, bâng khuâng, ủy mị, kiêu hãnh, vực dậy cả khối nội kết để tiến hình làm người. Ngày qua mau như cơn gió thoảng, không tiếc thương, không bám víu và ngày mai lại chưa vội vàng đến, chỉ còn mảng hiện tại, ngồi đây, an nhiên, mỉm cười...

Nếu không có gió mưa làm sao biết được những ngày khô, tạnh, ráo hoảnh. nếu như đông không về thì làm sao thuởng thức được mùa xuân, nếu không có hạ nôn nao, thì sao có thể cảm nhận được màu nắng hanh hanh, gió nhè nhẹ, đìu hiu của thu sang.

Một sớm thức giấc, bước ra sân ngoài, vươn mình trên đôi tay nâng cao….cũng là những ngày qua, sao có lúc lại thấy bâng khuâng, sao có lúc hạnh phúc tràn trề như trời xanh thẳm. Sao có khi nước mắt khô mềm, nằng nặng trên đôi mắt, lắm khi lại mang hình dáng hài nhi nụ cười trong ngọc. Ồ, chợt thấy chỉ là những vọng tưởng đẩy đưa, chỉ là những lúc chơi vơi lạc lỏng, ốm yếu trước rừng sóng ảo. Quán chiếu lại mình, nhìn sâu thẳm vào ánh mắt của trăng tâm… lời pháp của hạnh phúc khổ đau, phải chăng chính mình tác nhân hay tác giả? Bài pháp đó của ai và do ai là tác giả, ai thuyết? Hãy là chính mình để chọn bước chân đi, và để gánh nặng đường trần như từng cánh hoa ngọt ngào, tô vầng trăng sáng rực, cho thoảng hương bay trong gió bụi...

Hoa hé nụ đón chào ngày vui mới
Gió vô tình xới động cánh lụa son
từng mảnh tâm ôm ấp một bóng đời
hương thanh thoảng, sương trần, lời lắng

Buổi bình minh, xuân thời hoa khoát áo
Tơ lụa hồng, mây rót ảo trời xanh
nắng vội đổ, ngàn thủy tinh say nhảy
từ bao đời mà lóng lánh hôm nay

nhìn cánh hoa chợt thấy nguồn vô thủy
vào đất trời cùng vạn hữu hoan ca
muôn vạn cây, lá xanh vàng trong nắng
từ mùa xuân, hoa nở suốt mùa đông

môt lần mở tâm, trăng non chiếu rọi
đỉnh núi cao, mây trắng, cảnh thong dong
chim vẫn hót lời tự tình xưa cũ
tiếng Lăng già sáng rực cả vầng tâm...


Ngày 1.12.2008

Image


11286


Image

N H Ư. G I Ọ T .S Ư Ơ N G .R Ơ I
.....t r ê n .T Ó C .M Ẹ

____________________________________________________________________________

- Kính dâng lên các bậc Cha Mẹ,
- Thương tặng hai con với diễm phúc còn Mẹ.

c ư s ĩ L i ê n H o a
(1951 - 2012)



Giọt mưa nước mắt,
nụ cười héo hon

thương con
mắt mỏi tóc dòn
bàn tay gầy héo
lòng son vẫn còn

chân con
trần thế long đong
yêu con che dấu
trong tâm nổi niềm

cuộc đời
dù có đổi thay
lòng con khắc nhớ
lời ru ân tình...


Sau thời Kinh buổi sáng, tôi cảm thấy trong lòng thật nhẹ nhàng, thanh khiết.

Mỗi sáng đều như vậy. Tôi vẫn thiền và tụng thời Kinh ngắn, để rửa tâm chào đức Phật cho một ngày mới, dù là những ngày đi làm hay được nghỉ ở nhà, như một thói quen cần thiết, không thể bỏ.

Ngày nào vì bắt buộc phải đi làm sớm, để chạy đuổi kịp thời gian, tôi cũng vẫn vào phòng được dành riêng để vừa là thư viện nhỏ, chỗ tập viết lách chút chút và chánh là chỗ thờ Phật, để thắp hương, thỉnh kệ chuông, đảnh lễ đức Phật một cách vội vàng... khi đó, dù không có ai chung quanh, nhưng mắt làm bộ nhắm lại lim dim như là để chú tâm, nhưng thật ra để tránh lên nhìn đức Phật. Cũng may, việc làm biếng nầy chỉ Phật với tôi biết mà thôi, nên đỡ phải mắc cỡ và như thế, mọi người khi nghĩ đến mình mới tưởng mình là thứ thiệt, có chất liệu tu học. Đức Phật bằng tượng đồng cổ xưa, cao, to lớn và đức Phật trong tôi cùng nhau, vẫn cười xoà, tha thứ...

Ba tôi đã mất từ lâu, những hình bóng cũ ấn tượng về người mờ nhạt trong vùng ký ức, nhiều khi cố moi lại để tìm về một khoảng thời gian nào đó trong cuộc đời, nhưng, có chăng là những lời dạy còn rơi sót lại lúc tôi còn nhỏ. Tôi xa gia đình, xa cha mẹ khi tuổi đời còn non nớt, khi còn thèm kẹo, thèm bánh, chơi banh, chơi đá cầu... của tuổi hồn nhiên tinh khiết. Lúc còn là một đứa bé, tôi cũng như những đứa trẻ con khác, vẫn ao ước có những gì của tuổi thơ đẹp, nhưng đã không có. Cho nên, đó là khoảng trống vắng trong vùng kỷ niệm, của ký ức mà tình thân thương giữa gia đình không có nhiều, nhưng tự trong chiều sâu của tâm, tình cha mẹ là một thứ tình cảm thiêng liêng, nên trong lòng bất cứ người con nào khi nghĩ đến mẹ cha, mà không dâng trào lên những nổi niềm xúc động, ấm áp.

Do vì hoàn cảnh, và là con người phiêu bạt, nên nay dù còn lại mẹ già thì người ở tận phương trời xa... nhưng, với tôi dù là người lớn rồi, sao trong lòng cũng vẫn còn mong muốn, ước ao được chăm sóc, được chia sẻ, được nâng niu, được vuốt tóc, xoa đầu (dù tóc đã rụng nhiều, ai cha... nên khi vuốt hoặc xoa đầu mạnh vì cưng mà, thì rất nguy hiểm lắm vì sẽ rụng tóc thêm nữa), được sà vào lòng người khi gặp cơn mưa nắng của cuộc đời...

Như khi mấy năm về trước, trở về lại thăm Mẹ. Mắt Mẹ không còn sáng như xưa, mái tóc lưa thưa bạc trắng, gương mặt nhăn nhiều, đôi tay run run, bước chân chậm của tuổi già.Tôi chạy vội đến Mẹ khi vừa bước vào nhà, lặng nhìn Mẹ mình để tìm lại hình ảnh cũ, nhưng nay đã khác xưa rất nhiều, nước mắt tuôn rơi, tôi ôm chắc lấy Người và im lặng … Sự im lặng đôi khi lại nói đủ cả một trời thương nhớ, kính dâng của một tâm tình người con... “Má à... Má đừng nói gì hết, con đây nè, con đây nè Má. Cứ khóc đi Má, cứ khóc đi tôi ơi… Hạnh phúc là những gì rất đơn giản như một tấm lòng chân chất vừa tuôn trào ra, nắm bắt được, sống vực dậy... Má vẫn là người đẹp nhất trên trần gian nầy với tấm lòng cao cả của người phụ nữ, người Mẹ mà suốt cuộc đời đi ban phát một cách dư thừa, phung phí tình thưong cho mỗi người con”.

Bây giờ, thì lại ở xa xôi quá. Vì thế, nay tôi chỉ còn biết lấy đức Phật và gần gũi với Ngài thường ngày như người cha thân thương, luôn đùm bọc đàn con dại, chỉ dẫn đường đi nước buớc trên con đường trưởng thành, học tâm, học làm người và cũng để được chào hỏi Ngài lúc đi hoặc về, trong mỗi ngày, cho gia đình có thêm niềm vui, ấm áp.

Bước chân ra sân sau nhà, có mảnh vườn nhỏ với nhiều loại cây cảnh, có cây uốn éo mang hình dáng bonsai, cây Nguyệt quế, Mai chiếu thủy, Lộc vừng, Ngọc lan thơm ngát hương... Bước chân tôi đã vô tình làm giật mình vài con bướm đang say lim dim trên các loài hoa có hương, bay vội chập chờn đi xa và cũng làm cho những con chim đang gật gù say ngủ thức giấc, vụt tung bay, để rơi lại vài tiếng chim con ríu rít, réo gọi.

Có phải chăng khi “một tâm niệm vừa khởi, có thể làm đảo lộn môt vòng nhân sinh hoặc có thể tạo thành cảnh luân hồi, biến thiên, chuyển xoay”. Lời Kinh Phật vẫn luôn rõ ràng, rõ nét, trong sáng khi đối cảnh và nhìn lại, chợt giật mình thấy từng mỗi một câu Kinh trong giáo Pháp của đức Phật là những bài Pháp ngắn ứng dụng cho cuộc đời, đó là bài học Sống. À, quên nữa, phiá sau nhà cũng vừa mới bưng thêm về được cây hoa Phượng vĩ, để nhớ về một khoảng không thời gian nào đó trong ký ức lúc còn cắp sách đến trường. Quang cảnh chung quanh thật đẹp.

Trời đã ngủ, ráng chiều còn rơi lại
bếp lửa hồng vừa chín một giấc mơ
Mẹ lặng yên, thân còm cõi đợi chờ
giọt nước mắt chảy theo đời ước vọng...


Ước vọng của Mẹ của Cha là gì, có phải chăng là những tấm lòng, đôi mắt dõi bước chân con trên bước đường làm ngưòi? Lời tâm tình chất ngất, đong đầy trong từng giọt nước mắt như những cơn mưa da diết chờ mong, đượm màu hy vọng.

Trong bài Lá Thư Mùa Báo Hiếu được tập tểnh viết từ năm... lâu lắm rồi, tôi có viết rằng “Vu Lan năm nào chẳng có mưa rơi, những giọt thiết tha, âm thầm, nhưng đâu có ai biết đó là những giọt nước mắt của bà mẹ già luôn tuôn chảy, huớng nhìn theo các con dù ở bất cứ phương trời xa lạ nào.”

Đêm vội sụp xuống, bóng tối tràn lan, kéo nhanh màn đêm chung quanh. Gió hôm nay bổng thổi nhiều, từng hàng cây, lá xao động. Có vài giọt mưa lất phất rơi. Tiết trời hơi lành lạnh, rồi đám mây trên cao xanh lại xê dịch, tránh qua bên để lộ ánh trăng vàng lung linh trên bầu trời. Đẹp quá, thanh khiết, huyền ảo quá...

Có những khoảng cuộc đời, khi tâm trong vắng, đơn thuần thì bầu trời, cảnh vật chung quanh vô tình như biến ảo thật đẹp, để hiện hữu cùng con người. Giữa không gian tịch mịch nầy, hình như mỗi cây cảnh, một một chút nhỏ không gian cũng thơ thới vun đầy vần điệu thơ, thả từng nét nhạc để tô điểm cho vũ trụ môt màu sắc vô cùng kỳ diệu. Có ai nắm bắt được những vẻ đẹp kỳ ảo của từng sớ thịt mầu nhiêm của cảnh vật, của đất trời... để thấy mình luôn luôn là người hạnh phúc đuợc hưởng tận tất cả những gì mà vũ trụ ban tặng cho.

Là người quê mùa với cái tâm tư chân chất, người ta thường nói khi muốn cảm nhận được vẻ đẹp của cuộc đời, cần phải có cái tâm quê mùa, chất phác... vì hình như là với cái “tâm ngây thơ, hồn nhiên” của trẻ nhỏ, ta mới ngạc nhiên trước bao sắc diện của cuộc đời, của cảnh vật và lang thang như trẻ nô đùa chạy theo đuổi bắt những con diều của ước mơ, của giấc mộng, của hy vọng...


Bao ngày trôi qua, đời sống tôi bỗng có nhiều xáo trộn. Trong tâm dậy sóng, mênh mông là biển nước, biển nghiệp tràn lan. Tư tưởng chợt hoàn toàn bế tắc, không một suy tư khởi hiện, đầu óc dày đặc lại. Tôi đã chạy đi tìm tôi, có nước mắt, có khổ đau, có hụt hẫng… nhìn vào tâm thấy trống không như một thung lũng chập chờn sương khói, không phải vì tâm đuợc thanh tịnh, trong sáng để khởi đầu cho một tiến trình tâm linh gì mới lạ... mà chất mầu mỡ, tư lương dành dụm bao ngày của tâm như bị khô lại, cạn kiệt.

Khi tôi sống trong bóng mờ nào đó, được che phủ trong vùng mông lung ảo ảnh, dù là không chứng tỏ được một hình thái gì ra hồn, không nói đủ hết về mình với nhân cách, với nội tâm toang mở và dù là một người quá dỡ, tệ ơi là tệ….thì được gọi là người hiền, có đạo đức. Nhưng khi muốn mình lộ diện ra dưới ánh mặt trời, để nhìn mình rõ hơn, không sơn phết, màu mè, thấy tâm với những biến động thường trực, thấy tôi trong tôi, thấy được một con người thực bị bóc lột ra, để soi mói, đi tìm tòi trong những ngả ngách của tâm, một sự thật phơi bày ra, được nhìn thật kỹ luỡng, thì được gọi mang danh là “anh là con người không ra gì”. Có người nào đó, đã nói với tôi rằng “anh thật sự đã làm cho tôi lầm anh, lầm thật to??” Ôi chao ơi! Sao vậy cà, tôi có thật là như vậy không? Tôi có thực là một sai lầm của ai đó hay sao, khi tiếp cận, chia sẻ hay nhìn về tôi? Có phải con người thật của mình là những gì mà mọi người không thể chấp nhận, và chỉ nhìn mình qua con người của diễn kịch, đóng vai... làm sao cho được gọi là tốt đẹp, cao siêu. Sao không nhìn tôi là con người bình thường, có biết chút ít gì về Phật Pháp đem ứng dụng vào đời và là con người thì phải có suy tư, quyết định, nhận thức…dù là đúng hay sai, nhưng đó là cái quyết định nhân bản để hãnh diện làm người. Mà suy nghĩ lại, thấy đúng và hay ghê vậy đó, không hiểu vì sao con người của mình kỳ lạ thiệt, có thể do vì mình là con người bất toàn, nhiều khuyết điểm nên có cái nghiệp dĩ gì nặng nề cưu mang, và cứ thuờng hay bị người ta chê trách, phê bình. L’enfer c’est les autres = địa ngục là tha nhân. (Jean Paul Sartre).

Có phải rằng tôi đã mất tôi, đã đánh rơi mình trên lộ trình đi tìm lại mình, để sống thực nhất. Tôi phải vưọt qua, kinh qua con đường gồ ghề, nặng nhọc nầy. Tôi phải tháo gở gút mắt nghiệt ngã nầy, để tôi được là tôi, là chính mình với cuộc sống, cuộc đời. Tôi đã ôm vào mình lời tự tình xưa cũ đầy chất liệu sống để nhìn lại, thấy “diệu pháp biểu lộ trên từng da thịt của các biến động cuộc đời, dù khổ đau hay hạnh phúc” để nhận thức rằng “thị chư pháp không tướng, bất sanh bất diệt”. Vì nếu không nhờ đến câu chân ngôn ở trên, nhờ quán chiếu về mình.. có lẽ, tôi đã chết, tôi đã ngã quị trên đường đi... Đức Phật trong tôi vẫn còn đó, trổi dậy, dù trong bất cứ lúc nào, trong mọi hoàn cảnh, dù cô đơn cùng cực, dù lẻ loi đơn độc … như trong Kinh Lăng Nghiêm nói: “Chư Phật mười phương luôn thương chúng sanh như người Mẹ thương con, nếu con luôn chạy trốn thì làm sao có thể tiếp cận, dù lòng Mẹ vẫn luôn mở rộng, bao dung. Nếu con chỉ vừa nhớ đến Mẹ, Mẹ tức thời đã có mặt, không còn có sự xa lìa...” (Thập phương Như Lai mẫn niệm chúng sanh như mẫu ức tử, nhược tử đào thệ tuy ức hà vi. Tử nhược ức mẫu như mẫu ức thời, mẫu tử lịch sinh bất tương vi viễn...).

Ta đi tìm Phật giữa đời
tìm trong thanh sắc,
tìm vào vị hương
tìm trong quá khứ vị lai
tìm trong từng thoáng ngỡ ngàng ngày qua
tìm trong vọng niệm sơn hà
giật mình vẫn thấy Phật cười cùng ta...


Đời sống càng bám vào nhiều vật chất, đã gây nhiều xáo trộn quá rồi, tất cả mọi sinh hoạt, tất cả mọi vấn đề, từ xã hội, văn hoá, thời tiết, cuộc sống, môi sinh đều bị đặt thành vấn đề vì sự sinh tồn của loài người trước những thử thách đang được đặt ra, dối diện v.v... Ôi! cuộc đời quả là kỳ diệu, luôn luôn có sự thăng bằng dù là trong vỡ vụn, xáo trộn, mất mát như để điều hoà, chấn chỉnh lại như “vạn vật bồng âm cõng dương” hay trong “vô thường nhìn ra chân thường”, hoặc trong chân thường tìm được “Thường Lạc Ngã Tịnh” và phải chăng do chính nhờ có những vấn nạn (problems) xung đột (conflicts) mà con người mới quay lại, vì thấy mình hay bất cứ ai trên mặt đất nầy cũng đều bị liên hệ, nên cần phải đối diện các vấn đề, phải dám nhìn thẳng... và cũng chính là điều kiện tối cần thiết khiến cho con người bình tâm lại, trăn trở, nhìn lại chính mình, suy tư vì lẽ sống còn, làm sao cho sự tồn vong của nhân loại có ích lợi cho chính con người, cho nhiều thế hệ hiện tại và sau nầy, mà dấn thân tranh đấu, đòi quyền được sống trong thanh bình an lạc.


Trái đất trở nên nhỏ bé lại, vì mọi sự, mọi pháp đều liên hệ chằng chịt lẫn nhau, thu nhỏ khoảng cách không gian giữa quốc gia nầy với quốc gia khác, và đời sống của mọi nguời trở nên gần gũi hơn như lời Phật dạy “Pháp bất cô khởi”.

Nếu chúng ta không bị những vấn nạn nêu trên trêu chọc, cần giải quyết vì liên hệ đến mọi sinh mạng, thì có lẽ, chúng ta vẫn ù lì, tìm ẩn náu trong một chốn nào đó mà gọi là an toàn, để lãng tránh, vì xem như là mình không có dính dáng gì đến… thì có lẽ, chính chúng ta sẽ bị tiêu diệt từ từ, ngay tức thời chứ không phải chờ khi những sự việc xảy ra.

Những vấn đề nêu trên vừa khởi hiện trong tâm, tôi lại chợt nhận ra rằng: Ồ... sao ngộ quá! Vui quá! Chỉ có hôm nay, vừa mới đây thôi, gương mặt của tôi mang mùi vị ảm đạm, nặng nề của buổi chiều về, như những vệt nắng hắt hiu còn sót lại trong ngày, nhảy chập chừng trên mặt, trán, mũi, miệng... làm lung lay, gãy vụn, để cúi chào đón bóng đêm. Dù rằng cũng cố gắng làm điệu bộ để tự mỉm cười, nhưng vô vọng.

Nhưng lạ thật, sao giờ nầy, tôi thấy mình chợt có nụ cười... vì hình như vạn vật đang thay đổi, xung quanh đây đang mỉm cười với tôi. Chúng tôi được chia xẻ nhau nụ cười, một nụ cười tươi mát nhỏ bé thôi, dù là hiếm hoi trong bao ngày qua, nhưng nếu được nở ra trên đôi môi nứt nẻ khô trong mọi biến động cuộc đời, trong lúc gay gắt nhất tưởng chừng như không chịu đựng được, thì cũng là điều hạnh phúc kỳ diệu mà chúng ta có thể gặt hái được.

Mây ngập ngừng khiêng từng ánh nắng
Trên vai em, vừa chở cánh xuân hồng
Khi đồng tàn lặn núi ở vùng xa
bóng dáng đã từng đời qua, thay sắc

ta tìm lại trái tim xưa đánh mất
trong vô thường, nhìn rõ được mặt nhau
màu thời gian chỉ còn cơn gió thoảng
cánh sen hồng rơi ngọc suốt thiên thu

mùi hạnh phúc ta bà vừa ươm hạt
có bao giờ cạn được giống tử sanh
một lần giữ, từng giọt tâm tuôn chảy
bao lần buông mà hạnh phúc son màu...


Ôi một nụ cười dù là mỉm chi hay cười rộ, cười bung xung, hớn hở, ha hả, cười tức nước vỡ bờ, cười lung lay ánh nguyệt? Nhưng sao chúng ta lại thường hay tiết kiệm nụ cười cho chính mình, huống chi là dâng tặng cho người khác. Đôi khi ta sở hũu nụ cười, mà lại đem dấu nụ cười cất kỹ ở một chốn nào đó trong thân tâm để làm của gia bảo, như ôm đồm một nội kết riêng mình, không chịu giải toả. Chúng ta không biết rằng là dù sao thì một nụ cười cho ra, dù là méo xẹo, dù là cười ruồi? vẫn hay hơn, thú vị hơn vì có cuời là được ăn tiền rồi, còn hơn là nhăn nhăn nhó nhó như là con k.h...? Không dám nói, tùy ai đoán sao cũng được, vì đó chính là gương mặt của tôi những ngày vừa qua.

Giữa đời, ta nhập thất
Lênh đênh chốn chợ người
Để thấy ta và em
về nơi không trú xứ

Giữa người, ta nhập thất
Im lặng suốt thiên thu
Để thấy ta và người
Một cõi đời không lưu.

Bốn mùa, ta nhập thất
cùng em hái bồ đề
làm áo từ che thân
để đôi chân không nặng

Giữa tâm, ta nhập thất
Trong sát na quán niệm
không thấy ta và ta
dạo bước đời rong chơi...


Phải thấy ta và em, thấy những vọng niệm trùng trùng duyên khởi, trong chốn chợ người, trong bốn mùa lần lượt trôi qua, trong sát na quán niệm, trong cõi lòng u tịch thiên thu…nơi đó không còn nơi trú xứ, không còn đất đứng cho những hoài cảm, vọng cảm, nội kết do tâm tạo, tâm cưu mang... ta mới tránh được khổ đau khi xúc cảm với từng lời nói thô bạo, từng quyết đoán, phê phán của người nầy hay người kia hay do chính tâm mình ảo tưởng tạo ra. Khi tìm ra được lối thoát để bước trên bến bờ sinh tử của niệm, khái niệm, tri thức... thì mới mong cho ta được mở lòng rong chơi, thảnh thơi trên cõi đời phù du như một cuộc “thần thông du hý”.

Trên bầu trời, vài cụm mây quấn quít bên nhau, bồng bềnh, tạo ra nhiều hình dáng, có lúc tượng hình như một dãy rặng núi cao vời vợi, lúc rõ nét, lúc mờ ảo. Lúc như hình dáng như cánh chim tung cánh rộng xoè ra như đôi tay của bà Mẹ, lúc như hình dáng trái tim mở rộng...

Từ sự nhận thức về một con người, dẫn chúng ta đi tìm đến sự liên hệ vì sao có sự hiện hữu của con người đó. Vẫn biết rằng “thân xác phàm được sinh ra là do cha mẹ, nhưng thân huệ mạng có được là do Thầy Tổ”. Nhưng không có thân xác phàm, thì làm sao có thể nói đến những vấn đề khác hơn, cao xa hơn. Ở đây, chỉ muốn đề cập đến cái thân thường tình có mặt để nói lên công lao sanh thành, dưỡng dục của Cha Mẹ.

Cuộc sống của một con người được có mặt khi tượng hình trong bụng mẹ, cấu tạo nên thân xác, hình hài và cái tâm hồn.. tất cả mọi hành trạng sau đó, đều khởi đầu từ khi có mặt trên trần gian, liên hệ đến cuộc sinh tồn của mỗi cá nhân. Tâm vật đã hình thành, trưởng thành theo thời gian và cũng là những khoảnh khắc dài thâu lượm, chiêu cảm hoặc ứng xử v.v... cho đến cuối cuộc đời và tiếp nối.

Các trạng thái đau khổ hay hạnh phúc vẫn luôn là những quyết định, lựa chọn cho và do chính mình cùng những gì liên hệ thiết yếu, và nghiệp là những dẫn giải, lý giải để trả lời cho từng câu hỏi, từng dữ kiện, sự kiện xẩy ra của cuộc sống..

Văng vẳng đâu đây, tôi như nghe được tiếng gọi của cha mẹ, nghe được lời ru của năm nào, ngày còn bé bỏng. Những câu ca dao được mời gọi trên đôi môi của mẹ, được dịu dàng đưa đến giấc ngủ của trẻ thơ, những vần điệu bốc lên cao khỏi các tầng khí quyển để là dưỡng khí nuôi dưỡng, truyền hơi ấm cho tâm hồn của bao thế hệ tiếp nối vào đời.

Gió có qua đây buổi sớm nay
chở mây về tận cuối chân trời
cho trăng sót lại đêm hôm trước
lấp lánh mờ trăng dẫu muộn màng

ta ngắm mây trời bổng nhớ nhung
nhớ nguời chập chững bước chân đời
nhớ cha đã khuất bao năm trước
nhớ mẹ mắt mờ vẫn ngóng trông

nhớ con diều chở bao mộng ước
nhớ nguyện vào đời lúc mở tâm
dù cho đời trải bao sóng gió
xin mẹ yên lòng, con vẫn đi...


Con diều nhỏ chở những ước mơ lúc còn bé thơ, ngày nào đã được thả tung bay trên bầu trời. Nhìn con trẻ cười vui khúc khích khi cánh diều tung bay cao, và cha mẹ cũng hoà lẫn trong niềm vui đó, dệt những ước vọng về từng đứa con một trong tấm lòng bể cả trời cao.

Tấm lòng thương yêu con của cha mẹ, được nhân lên khi tiếp xúc với dòng sống tâm linh vi diệu của đạo Phật, vì qua giáo Pháp của đức Phật, nhìn thấy mỗi con người dù là còn bé bỏng, sơ sinh … cũng đều mang hạt giống Phật cần nuôi dưỡng, hướng dẫn, chăm sóc, để làm truởng dưỡng cho một vị Phật sẽ thành.

Đạo Phật xuất hiện gắn liền với con người, vì con nguời và cho con người, và khai mở một lối sống nhân bản đầy ý nghĩa cho con người. Khó có thể tìm ra những hình ảnh đẹp về tình thiêng liêng của cha mẹ hay các mẩu hình về hiếu hạnh sống thực trong các tôn giáo khác... nhưng riêng với đạo Phật, trong rừng giáo lý từ bi của Ngài, chúng ta bắt gặp vô vàn những hạnh hiếu của chính đức Phật, của các vị Thánh Tăng đương thời hoặc về sau nầy.

Đọc trong Kinh Đạo Báo Phụ Mẫu Trọng Ân, nghe lại lời Kinh nói về một hình ảnh rất tuyệt vời, cao đẹp, sáng ngời của đức Phật như:

“Tôi nghe thế nầy: một khi Phật ở, trong một Tinh Xá, vườn Cấp-cô-độc, cây của Kỳ-Ðà, cùng các Tăng-già, có trên hai vạn, thêm tám nghìn người , cùng chư Bồ-Tát. Bấy giờ Thế-Tôn, cùng với Ðại chúng, nhân buổi nhàn du đi về phía Nam, thấy đống xương khô chất cao như núi. Ðức Phật Thế Tôn liền sụp lạy ngay đống xương ấy.

A-Nan thấy vậy, bạch Phật rằng : Lạy Ðức Thế Tôn, Ngài ở trên ngôi chí Tôn, chí Qúy, Thầy cả ba cõi Cha lành bốn loài thiên thượng nhân gian thảy đều tôn kính, sao Ngài lại lễ đống xương kia.

- Nầy A-Nan ơi! Ngươi tuy xuất gia theo ta tu học, trong bấy nhiêu lâu, những sự thấy nghe đã rộng rãi, đống xương khô ấy hoặc là ông bà, hay là cha mẹ, thân trứơc của ta, ngàn muôn ức kiếp, đời đã cách xa, bởi thế nay ta chí thành kính lễ. Ngươi đem xương nầy chia làm hai phần, một là đàn ông, hai là đàn bà, phân biệt cho ta.

- Bạch Ðức Thế Tôn, con xem ở đời phàm là con trai mang đai hia mão, ai cũng nhận ra, đấy là nam giới, những người con gái hương hoa phấn sáp, kiềng xuyến nhẫn hoa, ai cũng nhận ra, đó là nữ giới. Nay người đã chết, xương trắng một mầu, chúng con biết đâu mà phân biệt đựơc.

- Này A-Nan con, về bên nam giới trong lúc bình sinh, thường lui tới những chốn chùa chiền, nhờ có nhân duyên nghe Kinh lễ Phật, kính mến Tăng-già, nợ trần đã qua, hồn về cõi Phật, bao nhiêu xương trắng, nhắc thấy nặng hơn là xương nam giới còn như nữ giới trong lúc bình sinh, nhiều lần sinh nở, nuôi nấng con thơ, tổn hao khí huyết, mỗi một kỳ sinh, máu đặc trong mình chảy ra sáu đấu, mỗi người con bú, tám thùng bốn đấu, sửa ở trong mình giảm bớt tinh anh, cho nên xương nhẹ và có sắc đen.

A-Nan nghe Phật nói thương xót vô cùng, như dao cắt ruột, nứơc mắt chứa chan, hai hàng châu lệ, mà bạch Phật rằng:

- Lạy Ðức Thế Tôn, công ơn cha mẹ như non như bể, thăm thẳm nghìn trùng, lấy gì báo đáp, cúi xin Ðức Phật dủ lòng thương xót, dạy bảo chúng con.

- Nầy A-Nan con, Về ân đức mẹ, trong vòng mười tháng đi lại nặng nề, cưu mang nhọc mệt, khổ không xiết:

- Khi vừa một tháng, ở trong thai mẹ, khác gì hạt sương dính trên ngọn cỏ, sớm còn tụ đọng, trưa đã tan, khó lòng giữ được.

- Khi được hai tháng, ở trong thai mẹ, hình như sữa đặc, đã chắc gì đâu.

- Khi được ba tháng, ở trong thai mẹ, ví như cục máu, đông đặc đỏ ngầu, vô tri vô giác.

- Khi được bốn tháng, ở trong thai mẹ, mới dạng hình người.

- Khi được năm tháng, ở trong thai mẹ,mới đủ năm hình, chân tay đầu tóc.

- Khi được sáu tháng, ở trong thai mẹ, sáu căn mới đủ, mắt tay mũi lưỡi thân hình và ý.

- Khi được bảy tháng, ở trong thai mẹ, mới sinh đầy đủ, ba trăm sáu mươi những cái đốt xương, cùng là tám vạn, bốn nghìn chân lông.

- Khi được tám tháng, ở trong thai mẹ, phủ tạng mới sinh, ý chí mới đủ, chín khiếu mới thông.

- Khi được chín tháng, ở trong thai mẹ, mới đủ hình người ngồi trong bụng mẹ, khát uống nguyên khí, không ăn hoa quả, cùng là ngũ cốc, sinh tạng rủ xuống, thực tạng hướng lên, có một dãy núi gồm có ba quả; một là Tu Di hai là núi Nghiệp, ba là núi máu, núi nầy đồng thời hoá ra dòng máu, rót vào trong miệng.

Ở trong thai mẹ, trong vòng mười tháng, trăm phần toàn vẹn, mới đến ngày sinh, nếu là con hiếu, chắp tay thu hình, thuận lối mà ra, không đau lòng mẹ; nếu là con bạc, dẫy giụa bải bơi khiến lòng mẹ, buốt chói từng hồi, như đâm như xỉa, như cấu như cào, như nghìn mũi dao, đâm vào gan ruột, đau đớn vô cùng, nói sao cho siết, sinh được thân nầy, mừng thay vui thay, yêu thay mến thay.

Phật bảo A-Nan: công ơn từ mẫu, gồm có mười điều, phàm kẻ làm con, phải lo báo hiếu.

* Những gì là mười điều?

- Nhớ ơn mẹ ta, chín tháng mười ngày, cưu mang nặng nhọc.
- Nhớ ơn mẹ ta, khi sinh lúc nở, đau đớn vô cùng.
- Nhớ ơn mẹ ta, khi sanh lúc nở, quên cả âu lo.
- Nhớ lại công ơn, mẹ ăn miếng đắng, lại nhả miếng ngon, dành dụm cho con.
- Nhớ lại công ơn, chỗ ướt mẹ nằm, chỗ ráo xê con.
- Nhớ ơn mẹ ta, ba năm bú mớm, nuôi nấng thuốc thang, trong khi sài đẹn.
- Nhớ ơn mẹ ta, giặt diệm hong phơi áo quần dơ dáy, ô uế tanh hôi mẹ đành cam chịu .
- Nhớ ơn mẹ ta, khi đi đâu xa, vì thương nhớ con, trong lòng cầy cậy, một phút chẳng ngơi .
- Nhớ công ơn mẹ, vì sanh nuôi con, mà mẹ cam lòng tạo bao nhiêu ác nghiệp.
- Nhớ công ơn mẹ, lòng rất thương con, trọn đời yêu dấu, không phút nào ngơi.”



Tôi nghĩ rằng không một người nào dù có phải là người con Phật hay không, khi đọc đến đoạn Kinh trên mà không nghẹn ngào, xúc động. Có bao giờ, chúng ta nghe được một vị Giáo chủ của bất cứ một tôn giáo trên thế gian nầy nói đầy đủ, chi tiết về những công lao sanh thành của người mẹ với những khó nhọc khi bụng cưu mang nặng nề và khi lâm bồn, sanh con. Những ân đức của Cha của Mẹ lớn quá, cao cả quá, mà mỗi người con đều khó lòng để trả hết được trong một kiếp, điều nầy thì chúng ta ai nấy đều biết, nhưng, bắt gặp dòng sống của đạo Phật, thì càng làm cho những ân trọng đó cất cánh bay cao, vì trong tình cha mẹ, trong ân nghĩa sanh thành, trong mỗi người con … còn hàm chứa những chất liệu tánh Phật trong mỗi một con người, cần được hoàn thiện qua những tri ân và báo ân.

Tôi đã từng đọc những lời Kinh nầy khi mới chập chững học Phật Pháp, từng xúc động, chảy nước mắt khi nhận ra được tấm lòng của đức Phật. Một vị Thầy của trời người, một nhà văn hoá tư tưởng lớn của nhân loại, một nhà giáo dục tâm linh hiếm quí chưa từng có... Ngài đã đi sâu vào đời sống của con người và nhận thức sự liên hệ giữa cha mẹ và con cái, nó không chỉ đơn giản trong huyết thống, trong hiện đời, nhưng còn liên quan đến bao nhiêu nhân quả trùng trùng điệp điệp trong dòng sống của con người.

Cho nên, Ngài nói rằng: ”Gặp thời không có Phật, nếu chúng ta kính hiếu với cha mẹ hiện tiền, thì cũng như cúng dường lên đức Phật” hoặc giả “Cha mẹ tại tiền như Phât tại thế”.

Những câu nói, lời dạy chân tình của Ngài bàng bạc trong nhiều Kinh sách, như Kinh Thiện Sanh, Kinh Vu lan v.v… nói rõ được tư tưởng trong sáng của đạo Phật, vì con người, cho con người và chưa bao giờ tách ra khỏi cuộc đời, mà đạo Phật còn nhập cuộc vào cuộc đời để chuyến hoá mọi loài dù bất cứ là màu da, huyết thống, sắc tộc hay mang hình dạng khác nhau... cao đẹp trong tình người, mà không có tôn giáo nào có được.

Hình ảnh của Ngài Mục Kiền Liên (Moggallana)- một vị Thánh A La hán, vì lòng thương mẹ, biết mẹ khi còn sống trên dương trần đã gây nhiều điều sai lầm, nên khi chết tức phải chịu quả báo do những hành động mà mình tạo ra, cũng làm cho chúng ta suy tư đến.

Tháng bảy mưa nhiều, trời se lạnh
hạt mưa thấm ướt chiếc y vàng
con đi tìm mẹ, qua bao cõi
bóng dáng hao gầy, mẹ ở đâu?

mắt con đỏ lệ khi nhìn mẹ
đáy lòng đau xót quá mẹ ơi...
đây cơm, đây cả trời thương nhớ
đây cả tâm tình con kính dâng

lửa cháy, bát cơm tàn theo lửa
mẹ đói, lòng con cũng ngỡ ngàng
ví thử bàn chông, con ngồi được
hay trái tim con, mẹ đỡ lòng...


Khi nghĩ đến hình ảnh của Ngài Mục Liên đi tìm Mẹ và tận mắt trước cảnh Mẹ mình đang bị đọa đầy, ngồi trên bàn chông do quả báo đến từ nghiệp đã gây ra lúc còn sống và bát cơm trắng đầy vừa nhận được bổng hoá thành than lửa…do tâm còn bỏn xẻn… tôi đã xúc động, như thấu được tấm lòng hiếu thảo Ngài Mục Liên trước cảnh tượng đó, lòng xốn xang dâng trào, nức nở... và 8 câu thơ trên như được xuất phát từ trong tấm lòng nghĩ đến mẹ, chia sẻ. Đó là những giọt nuớc mắt với lòng báo ân trước thâm tình của Mẹ, đem ba cõi gom lại, đem trời đất về đây, mở toang tâm tình, mở bung cửa ngục lòng, cửa ngục của tâm thức, làm cuộc “giải đảo huyền”, bỏ xuôi những khổ cảnh vì lòng từ, vì tâm của chư Phật thương muôn loài.

Trong bài viết “Trái tim bà Mẹ”, tôi nghĩ rằng “Mẹ ơi! Con biết rằng mẹ là bà Tiên, người trên cõi trời, vì để rơi trái tim xuống trần gian, nên mẹ lưu lạc nơi chốn bụi trần đề tìm lại trái tim của mình và cho đến suốt đời của Mẹ, cho dù là tìm lại được trái tim bị đánh rơi, nhưng Mẹ không bao giờ lấy lại và thệ nguyện ở trần gian nầy, vì trái tim của Mẹ đã sống trong từng tâm hồn của các người con rồi”.

Xin cám ơn Ngài Mục Liên, vì qua hình ảnh hiếu hạnh của Ngài đã làm sống động tinh thần Mùa Vu Lan Báo Hiếu trong suốt chiều dài lịch sử phát triển Phật giáo đã trên 2500 năm rồi và qua đó, làm thấm đậm ân tình và nêu cao lòng hiếu thảo của con người.

Ai đã một lần hiện hữu làm người, có mặt trên cuộc đời nầy, đều không do Cha Mẹ sanh ra, dù là Thánh nhân hay phàm tục. Cho đến khi khôn lớn, trưởng thành, nghĩ đến xuất nguồn của mình, không ai lại không chạnh lòng nhớ đến công lao sanh thành dưỡng dục của cha mẹ.

Từ khởi đầu khi xuất hiện trên đời. Trong Lá thư Mùa Báo hiếu, trong vòng tay bà mẹ, trong trái tim bà mẹ, trong ân nghĩa trời cao biển rộng, trong bầu sữa cam lộ, trong tiếng mẹ gọi đâu đây, trong tấm lòng bà mẹ, trong lòng mẹ dìu con vào giấc ngủ, nơi bình yên trong trái tim mẹ, trong bàn tay gầy ôm cả trời thương, trong nước mắt mẹ rơi thành trái tim hồng, hoặc mẹ là nước hay là non, hay Mẹ- lời nói của trái tim… những bài được viết xuyên suốt trong chiều dài xúc cảm trước lòng biển cả của Mẹ, chúng ta đã bơi lội không phải trong ngôn ngữ hay thi ca về mẹ, hoặc đắm chìm trong những ảo tường về Mẹ… nhưng mà may mắn thay, chúng ta sống thưc, hiện hữu, được tắm mình trong tấm lòng cao cả, rạt rào, tràn lan của đại dương tình yêu, mỗi sóng biển là mỗi tâm tình của mẹ vì con.

Nơi biển lòng đó, thơm nồng hương lúa chín mật của cõi tình chân chất, nơi chốn bình yên ru con ngủ ngon giấc, chỗ gánh vác chịu đựng hy sinh, đã nuôi dưỡng trái tim con từ lúc còn nhịp đập non nớt, lớn khôn, đi vào đời. Cha Mẹ đã biến những cưu mang, các gánh nặng khổ cực để lo cho con, dù là có chịu trăm ngàn đắng cay, biến tất cả những gánh vác đó như đang chở loài hoa tươi thắm dâng cho cuộc đời, vì đó là tấm lòng, là tình thương yêu vô bờ bến...

đường đi trăm mối
gánh nặng trên vai
chở con thơ dại
dốc đứng cuộc đời
như thể chở hoa
dâng cho nhân loại

màu hoa sặc sỡ
do công nuôi dưỡng
không có trái tim
cây không thể lớn
không có tình yêu
cây không lá hoa
không có tấm lòng
cây sẽ tàn phai...




Vâng, nếu không có tấm lòng, không có trái tim, không có tình yêu thương, chúng ta đã mất đi chất liệu cao quí để đi vào đời, và sẽ không bao giờ khôn lớn, vì từng lời ru, từng câu ca dao, từng ánh mắt, niềm vui của cha mẹ đều tùy thuộc vào bước chân của con. Đôi khi, chúng ta không chấp nhận, lãng tránh trước những lời khuyên răn, dạy bảo vì cho đó là những bài học rỗng... nhưng:

nói nói nói,
vạn lần mẹ nói
nghe nghe nghe,
ngàn tiếng đã nghe
nhưng mẹ ơi! lời nói và lắng nghe
không nói đủ hết nhiệm mầu thực tại


đường không phẳng, dấu chân dẫm bước
áo bạc màu, trải nắng dẫu dầm mưa
sợi chỉ mẹ may lòng nhẫn, lòng từ
con trải nghiệm trên bước đường sương gió

có những lúc, bước chân trên đầu sóng
nước mắt rơi như gục ngả bên đời
văng vẳng đâu đây, bản tình ca lòng mẹ
bài nhẫn - từ, con vừa thuộc Mẹ ơi...


Vâng, phải qua trải nghệm, thăng trầm trong đời sương gió, có lúc bơ vơ lạc lõng, có khi không còn hơi sức, mất hướng đi do vì thất vọng, ê chề, chán chường... ta mới chợt giật mình nghe thấm lại lời ru khi xưa của mẹ, lòng cảm thấy được những lý giải những bài học sóng gió cuộc đời.

Trong một bài viết lúc trước, xin được nhắc lại nơi đây: ”Là con nguời, có cội có nguồn, có tổ tiên, có ông bà, cha mẹ v.v... và càng văn minh, trưởng thành, có sự hiểu biết thì ý thức về cội nguồn càng tô đậm nét trong tâm tưởng. Cho nên, mỗi lần cảm thấy hơi dáng của Mùa Vu Lan - thì lòng chúng ta lại chợt dấy lên những bồi hồi, xúc động.”


Chúng tôi thường uớc mong rằng ngày Vu Lan Báo Hiếu sẽ được phổ cập khắp nơi chốn trên hành tinh nầy, không phải vì lý do tôn giáo mà mình đang theo, nhưng vì qua Ngày Lễ Lớn nầy của con người, biểu lộ tình người, tình cảm thiêng liêng của cha mẹ, đem chúng ta ý thức về nguồn gốc, nhận thức về tình yêu, sự hy sinh và tấm lòng cao quí của cha mẹ. Đó là những bước khởi đầu của con người, vì qua tình mẹ nghĩa cha, chúng ta đã học đuợc bài học vỡ lòng đầu đời, chính là lòng từ lòng bi, lòng yêu thương, sự nhẫn nhục, sự chia sẻ...

Với người Phật tử, học theo hạnh Phật mà đạo Phật lại đề cao hạnh Hiếu. Qua đó, trên vai người con Phật còn mang nặng lòng hiếu thảo qua Bốn ân: Ơn của trời đất, khí hậu, mùa màng…đã giúp cho chúng ta ổn định cuộc sống, được an cư, lạc nghiệp. Ơn của quốc gia mà nơi đó ta sống, đã lớn lên, trưởng thành, cưu mang chúng ta . Ơn của thầy, của cha mẹ- người đã sinh thành, dưỡng dục, dạy dỗ chúng ta nên nên vóc nên hình, nên người biết tôn trọng lẽ phải, yêu việc thiện. Ơn của tất cả mọi người đã làm nên lúa gạo, vật thực, những vật chất hay tinh thần hữu dụng cho chúng ta thọ huỡng hàng ngày v.v...


Không phải vì vội vàng cho mình được gánh nặng bốn ân đó trên đôi vai, nhưng vì tấm lòng của mẹ, giáo dưỡng của cha… như một xúc tác cực mạnh đã thấm nhuần trong từng mạch máu, trong con tim của con người từ thưở bé đến khi nên người, và vì sự liên hệ của những ân đó ảnh huỡng và chi phối từng con người một, dù chúng ta có biết, có nhận thức được hay không.

Từ góc độ tình yêu của mẹ, chúng ta được đánh thức để bay bổng trên tâm tư của người con Phật thấm nhuần giáo Pháp, và trưởng thành trong tâm Phật. Cho nên, mỗi ân đó, suy cho cùng đều nặng, đáng cưu mang như để cho nguời Phật tử sống sao cho xứng đáng là nguời nhân bản, hiếu hạnh, mang cả tâm hồn và trái tim Phật vào đời. Con của Bậc Đại Tỉnh Thức cũng phải mang dáng dấp của Tỉnh thức- dù ít hay nhiều tùy theo thời gian tu học. Và Mùa Vu Lan Báo hiếu cũng là dịp để sống với một trong Bốn Ân, đó là Sự báo hiếu.

Tôi thường nói với hai đứa con của tôi rằng: “Người phụ nữ, tâm tư của người mẹ là người chịu nhiều cực khổ nhiều nhất, lo toan, gánh vác, chia sẻ… Cho nên, hai con phải nên thương yêu mẹ. Đừng nghĩ đến ba, đừng thương ba vì ba là đàn ông, cá tánh của rất khác, hay hời hợt, sống riêng mình. Sự trưởng thành, làm người tốt, là công dân tốt, có sự nghiệp … chính là đủ để báo đáp công ơn của cha mẹ...”

Hai đứa nhỏ đều im lặng. Nói là nhỏ nhưng cả hai đều đã lớn. Con trai tôi ít nói, nên nói rất là ít: “Suốt đời con, con cũng kính yêu ba”. Còn đứa chị nó, con gái lớn của tôi, vừa nói vừa ràn rụa nuớc mắt: ”Dù ba ra sao, dù hoàn cảnh có như thế nào hay bất cứ ở phương trời nào, chúng con rất hiểu ba nhiều. Suốt đời con, con vẫn luôn luôn kính yêu ba ...”


Vu Lan đã thực sự trở về, không phải trong không gian tràn ngập hương vị của giọt mưa tháng bảy, không phải gió rải bàng bạc trên từng cây lá, trong một nơi chốn nào đó... mang dáng dấp của lời nói, của tình thuơng yêu… nhưng lại nằm ẩn chứa trong tâm mỗi con người có ý thức, có tâm tình của mỗi một người con.

Đừng làm cho cha mẹ buồn, đừng để những giọt nước mắt hạnh phúc vì con của mẹ lại đổ ra vì những khổ cảnh, xáo trộn của con. Đừng cho mẹ phải lo lắng vì con, khi chúng ta có thể hoàn thiện, gặt hái được những gì của mơ ước, được thành hình. Những ao ước của mẹ rất nhỏ nhoi, tầm thường, giản dị, đó là hạnh phúc mà con có được.

Chúng ta không cần những lời nói hoa mỹ để thêu dệt làm đẹp cho ngày Báo Hiếu, hay ca tụng một chất liệu nào đó mà mình thực sự không có hay chưa thấm nhuần, hiểu biết được hoặc giăng hoa kết trái tô điểm, làm hình cho những biểu tượng, vì Vu Lan là ngày không phải của biểu tượng, mà là ngày của trái tim, của lòng từ, nhẫn nhục, là tất cả tâm hồn bà mẹ... mà qua đó, chúng ta học được bài học để làm người.

Tôi đọc đâu đó, có một định nghĩa về Mẹ, rất là thú vị, xin được chia sẻ:

Million là hàng triệu điều mẹ trao cho con
Old là nghĩa là mẹ sẽ vì thế mà ngày càng già đi
Tears là những giọt nước mắt mà mẹ đã đổ vì con
Heart là trái tim vàng của mẹ
Eyes là đôi mắt mẹ luôn dõi theo con
Right là những gì đúng đắn mẹ hay khuyên bảo...
(Sưu tầm)

Trong chỗ thân tình, có một vài người bạn đã hỏi tôi rằng: "Biết anh đã lâu, nghe anh nói, thấy anh sống và những gì anh viết ra để chia sẻ… Có lẽ, anh hiểu nhiều về Phật Pháp, có tu tập, có thực hành, nên toả sáng, mượt mà trong từng lời văn và anh có thể là một con người gương mẩu, hạnh phúc, đạo đức v.v... ?"

Những lời nói đó làm tôi mắc cỡ quá chừng, vì tôi vừa quê mùa, chất phác, ít học, tu tập nửa vời, lừng chừng... mà làm gì được khen đến như vậy. Tôi chợt nhớ đến một câu chuyện đã được đọc từ lâu.

"Có một đứa bé mồi côi mẹ, cha lấy vợ khác và nó có vài đứa em sau. Không ai biết cuộc sống nó ra sao, nhưng đi học thì rất giỏi, ngoan ngoãn, luôn đứng đầu lớp. Dù ăn mặc quần áo có nhiều chỗ vá, người ốm nhom, gầy còm... nhưng khi gặp ai hỏi chuyện, nó đều khoe và nói nó là đứa bé rất có phước, vì được ba mẹ đều thương yêu, lo lắng, ăn uống đầy đủ và không ai có được hạnh phúc bằng nó đâu. Nhưng sao nhìn trên đôi mắt của đứa bé 6 – 7 tuổi lại mang nhiều nổi buồn sâu lắng, man mác có nhiều dáng vẻ suy tư, không thật, chứ không có hồn nhiên, vui vẻ của số tuổi bé thơ đó.

Cô giáo là người rất thương nó, vì Cô không có con, nên lo lắng và do đó, muốn biết hoàn cảnh thực hư của nó ra sao, để mà giúp đỡ.

Một hôm, bất ngờ Cô giáo đến nhà để thăm nó. Từ ngoài cửa, Cô đã nghe tiếng mắng chửi của người đàn bà, rất cay nghiệt. Cô thấy đứa học trò mình bị bà mẹ ghẻ tát mấy tát tay, bên cạnh nó là đống quần áo dơ để nó giặt, kế đó là đứa em đang nằm võng mà nó phải lo đút cơm… Nó vừa làm vừa khóc thút thít dưới trận mưa đòn và lời chửi rủa. Cô giáo đã đứng lặng yên, xúc động vì tội nghiệp, rồi vừa khóc, vừa chạy trốn ra khỏi bi cảnh đang xẩy ra cho đứa bé học trò của mình.

Hôm sau, khi dạy học, Cô đã gọi đứa bé lại và nói rằng: Cô đã biết hết rồi con ạ. Tại sao con lại nói láo Cô là con sống rất sung sướng, may mắn, hạnh phúc, được cha mẹ lo lắng, săn sóc, hở?"

- Thưa Cô, vì đó là lòng mong muốn, ao ước của con. Con ước mong con đuợc thương yêu giống như bao đứa trẻ khác. Cho nên, những gì mà con không có, con phải che dấu đi để cho mọi ngưòi chỉ biết là con là đứa bé rất được thương yêu, được chăm sóc… như bao nhiêu đứa bé khác, Cô à..."


Xa cha mẹ từ khi còn nhỏ, tôi đã không có tuổi thơ như những đứa bé khác, nên cảm thức về tình cha mẹ trong tôi như những «giọt suơng rơi trên tóc mẹ» mơ hồ, mông lung, ảo hoá. Nhiều khi cố khơi, gợi trong ký ức để tìm lại những hình ảnh thân thương của tuổi thơ, nhưng tìm hoài không thấy bóng dáng của tuổi thơ đâu. Cho nên, tình cha mẹ đối với tôi là một xa xí phẩm, với hoài không tới vì ở trong túi kỷ niệm chứa đựng của thời gian qua, để có thể mà hoài niệm, suy tưởng về, lại không có, trống rỗng.

Vì lẽ đó, những gì tôi viết ra, đi sâu vào lòng mẹ, khám phá tận nguồn gốc để khởi đầu cho một đứa bé để thành người, trưởng thành v.v... và tô đậm thêm những chất liệu của tấm lòng, những cảm xúc, những tình cảm ngập lòng trong chất thơ tình mẹ… Tất cả, vâng tất cả, đó chỉ là những uớc vọng, những mơ tưởng, những mong muốn hay đúng ra là những gì mà tôi không có trong đời sống, tôi xin đuợc nói ra để chia sẻ và mong rằng mọi người đều có đuợc, và đừng để vô tình quên lãng, không quí trọng kho tàng thương yêu đó trong đời sống.

Còn những gì viết ra có chất liệu của Phật Pháp, thực ra, chỉ là những góp nhặt của người nầy hay người khác, chỉ mong muốn như một tâm tình của tôi và cũng như một ước vọng, chia sẻ. Nên, nếu đánh giá tôi là người như thế nào đó, qua ngòi viết bộc bạch, tâm tình, chân thành, thì đó là một sự sai lầm, không đúng.

Có một nhà văn Edith Wharton nói rằng:
“ There are two ways of spreading light: to be candle or the mirror that reflects it”.

Xin được dịch:
"Có hai cách để toả ánh sáng, hoặc bạn phải là ngọn nến hoặc bạn phải là tấm gương để phản chiếu."

Căn bản Phật Pháp tôi không có nhiều, thiếu sự tu tập, học hạnh yếu kém… cho nên, tôi không thể tự là ngọn đèn nến để có thể toả ánh sáng lan ra chung quanh… nhưng, may mắn chỉ được là tấm gương, tấm kiếng phản chiếu lại những chất liệu ánh sáng đó, thì cũng là một phần nào được an ủi lắm rồi.

Xã hội đã thay đổi rất nhiều, bao nhiêu sự xáo trộn đang giăng bủa mọi người vào vòng xoáy của cuộc đời, để chụp giựt thời gian, tiền tài, danh vọng trước bao nghiệt ngả, khổ đau của những người chung quanh. Do nhu cầu vật chất, do đòi hỏi của cuồng vọng…chúng ta dễ quên đi những chất liệu làm nên con người sống có tình, có nghĩa, những yếu tố được nuôi dưỡng từ thưở lọt lòng mẹ... và đang bị chúng ta thu hẹp lại trong cái không gian nhỏ bé của đời mình, quên đời, quên người. Lương tâm, tình cảm, nhận thức yêu thương bị chai sạn, dẫn tâm trong mênh mông bể khổ, liên đới, ảnh hưỡng đến mọi người, cho xã hội.

Vu lan Báo Hiếu lại là chất liệu làm sống lại cái tâm hồn bị chai sạn, vô cảm trước những bất hạnh của người khác. Ý thức về Báo Hiếu, cũng là ý thức về trách nhiệm, san sẻ, nhẫn nhục, tình thương… Những yếu tố hình thành và đến từ tự tình cha mẹ, đem chúng ta sống trong chánh niệm, sẽ rửa sạch cái tâm ô nhiểm, để làm sáng lên tình yêu thương nhân bản, được định nghĩa là làm người.

tấm lòng mẹ là thơ, buồng chuối
là hương thơm chất ngất, chở đời con
là mộng đẹp cuộc đời con dấn buớc
là tình người, ngày tháng được chắt chiu

nếu một khi mất mẹ, chắc con buồn
cánh hạc thân gầy, bầu trời bỗng vắng
gió nhẹ đưa về, sợ mắt con cay
con khóc mẹ, khóc lời xưa đã mất

mẹ có biết không là con thuơng mẹ
thương bao lời mẹ dạy dỗ con thơ
thương những lúc, mẹ nhìn con khẻ nói
con ra sao, vẫn có mẹ đi cùng...



Thưa bạn, tình mẹ nói hoài không hết, viết bao nhiêu cũng không đủ, vì đây là cái Tình cảm thiêng liêng. Có ai nắm được hương vị của tình mẹ, tiếng gọi mẹ vẫn là những điệp khúc muôn đời thật đẹp, tạo thành nền văn hoá sống hướng thượng của con người, cho con người được thành người. Nền văn hoá nhân bản nầy được nuôi sống từ cái tâm sáng của mỗi người có được ý thức, là những tế bào làm nên vẻ đẹp, rõ nét con người.

Do đó, khi đã là điều kiện để sống tình cảm, là hơi thở, là tấm lòng… thì văn hoá Vu Lan Báo Hiếu sẽ sống mãi với thời gian và không gian, vì bất cứ ai cũng đều được sanh ra từ cha mẹ, nên là con người có nhận thức, có suy tư, không ai lại không có tình cảm, có trái tim rung nhịp đập.

Đời sống là những gì ngắn hạn, vô thường, hữu hạn…Còn chúng ta là những người đi tìm những gì dài hạn, chân thường trong cái vô thường … đó là chân tâm bất sinh bất diệt, là trái tim bà mẹ.

Vu Lan (Ullambana) là như thế, không phải là khoảng ráp lại những mảnh vụn của thời gian, của tâm tình, của trái tim … nhưng Vu Lan là đất sống, được giải thoát, được «đảo huyền» khỏi ngục tù của vọng niệm, khổ đau và đem lại hơi ấm hạnh phúc cho con người và miên viễn tồn tại. Đó là những hình ảnh cao đẹp như những bài thơ, êm ả, chân chất. mộc mạc, bình dị, ngọt ngào như cánh đồng lúa vàng, như là biển rộng với tiếng sóng rì rào hay như là nải chuối buồng cau, hoặc là tất cả những gì cao đẹp nhất để nói đến tấm lòng của bà mẹ.

Hình ảnh của cha mẹ là bóng dáng nối dài của Tổ Tiên, tiếp nối đến các người con, thế hệ sau nầy và là nhịp cầu, biểu tượng sinh động của nhân loại, khi con người biết đến giá trị của tâm tình, của văn minh tâm linh của con người.

Sự xuất hiện của Đức Phật, qua tấm gương hiếu hạnh của Ngài lúc còn tại thế đối với cha mẹ hiện đời và nhiều đời, với hình ảnh của Ngài Lục Kiền Liên mang lòng hiếu đã tác động mạnh, đẹp tuyệt vời trên hành trình cứu Mẹ…đã làm hiện sinh tinh thần nhân bản sinh động đầy tình người, nêu cao giá trị của tâm linh, tình cha mẹ, lòng người...

Thưa bạn, là người đi gom lời thơ, ghi lại tâm tình…vẫn ước mong ngày Lễ Vu Lan - Mùa Báo Hiếu được phổ cập khắp mọi nơi trên hành tinh nầy, vì đó biểu tượng cuộc sống thật đẹp, với tấm lòng của Đức Phật, nói lên Văn hoá tình người, nâng cao giá trí tấm lòng của Mẹ Cha, và để xác định rằng «mọi người, mọi loài đếu có tánh Phật dù mang màu da, sắc tộc hay bất cứ hình tướng nào».

Văn hoá đó không phải chỉ có giá trị trong một ngày, trong một mùa báo hiếu, mà là miên viễn khi con người còn nhận mình là người, ý thức được giá trị cao đẹp của con người...

Xin đừng hỏi tôi
đoá hoa hồng nào đẹp
là hồng non hay hồng trắng nỏn nà
muôn loài hoa có khoát áo mặn mà

vạn màu sắc còn chăng là hương vị
sẽ uá tàn theo ngày tháng vội qua
đã bao lần nâng cành hoa thưở đó
tìm lại màu thanh sắc của năm xưa

có còn chăng từng cánh nhạt phôi pha
rồi kết thành trái tim hồng của mẹ
không phai tàn, dù vưọt sóng thiên thu
vì tim được nuôi bằng tấm lòng mẹ...



Thưa vâng, hoa hồng hay hoa hồng trắng, cũng chỉ là màu sắc của hoa, chỉ là biểu tượng đẹp để khơi lại tấm lòng, tình yêu cha mẹ, mà đôi khi trên vạn nẻo đường, trong cơn gió bụi, chúng ta đã để cho bụi thời gian phủ lấp, xoá nhoà, quên lãng. Hoa sẽ tàn, cánh hoa sẽ rụng, màu sắc hoa sẽ phôi pha … nhưng trong sự bất diệt, trong tấm lòng, trong tình thương, trong Muà Vu Lan Hiếu Hạnh, chúng ta lại có đoá hoa bất diệt toả sáng, ngập tràn tình yêu thương, đó là trái tim của Mẹ.

Với những ý kiến thiển cận, suy nghĩ đơn sơ, chân thành, xin được đem những suy tư, tư tuởng chân chất nầy dâng cúng đến Mùa Vu Lan như một tấm lòng chung Báo hiếu và cầu xin mọi người đều sống trong tinh thần nầy - không phải một ngày, hai ngày, mà là mãi mãi.

Cũng xin được dâng tặng đến mọi người... đoá hoa được kết bằng trái tim của mẹ, như một sự chia sẻ thân tình, quí trọng, thân thương trong Mùa Vu Lan Báo Hiếu, để chúng ta cùng chung tắm mình trong hạnh phúc an lạc vô biên.



Viết xong lúc 12 giờ khuya
ngày 29.08.2009

Mùa Vu Lan Báo Hiếu


Image


12882 top -
dòng đời xuôi chảy
1, 2, 3
_______________________________________________
Em Về Tôi Bóng Liêu Xiêu - thơ - miên _______________________________________________

Image

em về tôi bóng liêu xiêu
ngẩn ngơ như trúng ngải yêu mất rồi
có con chim nhỏ hót, cười
nhạo tôi thằng ngốc giữa trời biển si

xem tiếp...

_______________________________________________
From A Corrner Of My World - văn - nttn _______________________________________________

Image

as i was still standing in the kitchen, feeling slightly sad that i had missed saying goodbye to TB this morning, i heard a chime from the cell phone and a text popped up...

-- I said bye but i dont think you heard me so bye mom! Ill be back for lunch.

xem tiếp...

_______________________________________________
Mưa Chiều Kỷ Niệm - nhạc - Thúc Sinh _______________________________________________

Image

Có một mình anh đứng trong mưa
Nơi đây hình bóng cũ mịt mờ
Em ra đi không nói một lời
Từng chiều mưa dĩ vãng
Xao xuyến mãi trong lòng anh

xem tiếp...

_______________________________________________
Ghost Town - ảnh - Đỗ Danh Đôn _______________________________________________

Image



xem tiếp...